လူမ်ိဳးအမည္က ျမန္မာ [ လြတ္လပ္ေရး ေက်ာက္တိုင္ ]

လူမ်ိဳးအမည္က ျမန္မာ
============

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရးေန႕  ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုကိုယ္တိုင္ အုတ္ျမစ္ခ်ေသာ

လြတ္လပ္ေရးအထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္၏ အုတ္ျမစ္ခ် ေမာ္ကြန္းမိန့္ခြန္း စာသားမ်ားတြင္

မြန္၊ ျမန္မာ၊ရွမ္း အစရွိသည္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစုကိုသာ ကိုယ္စားျပဳေရးထိုးထားသည္။

 (ရန္ကုန္ျမိဳ့ ျမိဳ့ေတာ္ခန္းမေရွ႕ မဟာဗႏၵဳလပန္းျခံရွိ လြတ္လပ္ေရးအထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္)


ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏု ပါလီမန္လြတ္ေတာ္ မိန့္ခြန္း စာသားမ်ားတြင္လည္း

မြန္၊ ျမန္မာ၊ရွမ္း အစရွိသည္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစုကိုသာ ကိုယ္စားျပဳေရးထိုးထားသည္။

(ရန္ကုန္ျမိဳ့ ျမိဳ့ေတာ္ခန္းမေရွ႕ မဟာဗႏၵဳလပန္းျခံရွိ လြတ္လပ္ေရးအထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္)

ရခိုင္မင္းသမီး (ေမာက္ေတာ္) ဧခ်င္း "ျမန္မာ" လူမ်ိဳး

သကၠရာဇ္ ၈၁၇ ရခိုင္ဘုရင္ စာျဖဴမင္း လက္ထက္ အမတ္ၾကီး ဘဒူမင္းညိဳ၏ ရခိုင္မင္းသမီး ဧခ်င္း ေခၚ ေမာက္ေတာ္ ဧခ်င္းပါ "ျမန္မာ" လူမ်ိဳး

စမၺဴဒီပ ဥေဆာင္းက်မ္းလာ ျမန္မာျပည္၊ ျမန္မာလူမ်ိဳး

ဦးခင္ရီ ( ျမန္မာလူမ်ိဳး )

လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီ ( ျမန္မာလူမ်ိဳး )

08.10.2012 ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္း- ဗီြအုိေအျမန္မာ

မူရင္းစာမ်က္ႏွာ >> http://burmese.voanews.com/content/burma-forum-democracy-affairs-immigration-citizen-rights/1522252.html

အသံနားဆင္ရန္ >> http://burmese.voanews.com/audio/audio/219464.html



(08.10.2012 ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ဗီြအုိေအျမန္မာ သတင္းဌာနမွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ျမန္မာႏိုင္ငံသမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔အတူ လိုက္ပါလာတဲ့ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီ ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဥပေဒ၊ တုိင္းရင္းသားအေရး နဲ႔ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးမႈ )


COPY LINK: 
===================================================

RFA မွ ကုိေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းျခင္း

RFA Burmesevideo on Sep 13, 2012

ဦးခင္ရီ ။ ။ .... တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိး (၈) မ်ဳိး ... ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကယား၊ မြန္၊  ျမန္မာ ၊ ရခုိင္၊ ခ်င္း - ဒီ (၈) မ်ဳိး plus ....
 
 [ ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္းကို ႏုိင္ငံျခားသား ဝင္ေရာက္မႈ အေျခအေနေတြ အေပၚ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဌာနက ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေနတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီကို ကုိေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းျခင္း ]

===================================================

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ၾကီးဌာန ႐ုံးေဟာင္းတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ - ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လ ၃ဝ ရက္ေန႔

 http://www.mizzimaburmese.com/news/inside-burma/9753-2012-07-31-09-34-52.html


COPY LINK:  

===================================================

ဦးခင္ရီရြတ္ဆိုျပေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး အစီအစဥ္မွာ မွန္ကန္ပါသည္။ ဤမွာ နားေထာင္ၾကည့္ပါ။

"တို ့ေသြးခ်င္းပီပီ သီခ်င္း" ျမတ္အဖြဲ့ (ျမန္မာ့အသံ) မွ သီဆိုထားပါသည္။

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအမည္ကို အကၡရာအစီအစဥ္အတိုင္း စီစဥ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ကခ်င္-ကယား-ကရင္-ခ်င္း-မြန္-ျမန္မာ-ရခိုင္-ရွမ္း (က - က- က - ခ - မ- မ - ရ - ရ )

မြန္-ဗမာ ဟူ၍ မအကၡရာေနာက္ ဗအကၡရာ ကပ္ျပီး (မ - ဗ) ဟူ၍ ေျပာင္းျပန္စီစဥ္႐ိုးမရွိ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ - Burma / ျမန္မာလူမ်ိဳး

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ - Burma / ျမန္မာလူမ်ိဳး

(၁) စစ္အစိုးရက ၁၉၈၉- ၁၉၉၀ မွာ Myanmar လို႕အမည္ေျပာင္းပါတယ္။ Myanmar ဟာ တိုင္းရင္းသားအားလုံးကို ကိုယ္စားျပဳတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ မမွန္ပါဘူး။

(၂) ျမန္မာဆိုတာ ဗမာလို႕ ေခၚေနတဲ့ လူမ်ိဳးစု၏ စာေပသုံးေဝါဟာရျဖစ္ပါတယ္။ တျခားလူမ်ိဳးစုေတြကို ကိုယ္စားမျပဳပါဘူး။

Aung San Suu Kyi speech East-West Center
HAWAII 25.JANUARY 2013

http://www.youtube.com/watch?v=Bf4qVLhHS-E

၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒ - ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားစစ္တမ္း (၂)

၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒ ( ၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရး )


 ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္က်င္းပခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို စစ္တမ္းထုတ္ၾကည့္ျခင္း – အပိုင္း (၂)

သန္း၀င္းလႈိင္
မတ္လ ၅၊ ၂၀၁၂

 

ျမန္မာျပည္သူတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးႏိုးၾကားလာမႈေၾကာင့္ နယ္ခ်ဲ႕ၿဗိတိသွ်တို႔သည္ တထစ္ေလွ်ာ့၍ ၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒအရ (၉၁)ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ေပးခဲ့သည္။

 ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေခၚ အမတ္မ်ားက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနေပါင္း ၉၁ ဌာနကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္ရေသာေၾကာင့္ ၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဟု ေခၚခဲ့သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္အရ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ထား႐ွိၿပီး၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ အမတ္ (၁၃၂) ေယာက္ႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ အမတ္(၃၆)ေယာက္ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ရမည္ျဖစ္သည္။

 ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ (၁၃၂) ေယာက္ထဲတြင္ နယ္မ်ားမွ ေ႐ြးေကာက္ ရမည့္ အမတ္ဦးေရ (၉၂) ဦး၊ ကရင္အမ်ိဳးသား (၁၂) ဦး၊ အိႏိၵယအမ်ိဳးသား (၈) ဦး၊ အဂၤလိပ္-ျမန္မာကျပား (၂) ဦး၊ ဥေရာပတုိက္သား (၃)ဦး၊ စက္မႈလက္မႈႏွင့္ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္း၏ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၁) ဦး၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ (၁၂) ဦး၊ အိႏိၵယအလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ (၂)ဦး၊ အိႏိၵယမဟုတ္ေသာ အလုပ္သမား ကိုယ္စားလွယ္ (၁) ဦးတို႔ ျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္ထဲ၌ ျမန္မာတို႔၏ မဲကိုထိန္းႏိုင္ရန္ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ စက္မႈလက္မႈကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္း၏ကိုယ္စားလွယ္ (၁၁) ဦးထဲ၌ ဥေရာပတုိက္သားကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းမွ (၆) ဦး၊ အိႏိၵယကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းမွ (၃) ဦး၊ တ႐ုတ္ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းမွ (၁) ဦး၊ ျမန္မာကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းမွ (၁) ဦး စသည္ျဖင့္ ခြဲေ၀ခဲ့ျပန္သည္။

(၉၁)ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုသည္မွာ ဌာနေပါင္း (၉၁) ဌာနသာ႐ွိ၍ ေခၚေ၀ၚခဲ့ျခင္းမဟုတ္ေပ။ ၁၉၃၅ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဌာနေပါင္း (၉၈)ဌာန ႐ွိသည့္အနက္ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံက အေရးႀကီးသည့္ ခုနစ္ဌာနကိုအုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး က်န္ (၉၁) ဌာနကို ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ မ်ားႏွင့္ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႕အားအုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့သည္။ ျမန္မာအမ်ိဳးသားမ်ားအုပ္ခ်ဳပ္ရသည့္ (၉၁) ဌာနကိုအစြဲျပဳ၍ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဟု အမည္ တြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အမွန္စင္စစ္ ၄င္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဓာတ္ တက္ႂကြႏိုးၾကားေနေသာ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားမ်ားကို ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ဒုတိယအႀကိမ္ ၿဖိဳခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေရးလက္နက္ႀကီးမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔သည္ စည္းစည္းလံုးလံုး ညီညီၫြတ္ၫြတ္ျဖင့္ နယ္ခ်ဲ့ဆန္႔က်င္ ေရး ဆင္ႏႊဲခဲ့ေသာ ၀ံသာႏုလႈပ္႐ွားမႈမ်ားကို ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး လက္နက္ျဖင့္ ပထမအႀကိမ္ေအာင္ျမင္စြာ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ အလားတူပင္ တို႔ဗမာသခင္မ်ားဦးေဆာင္သည့္ လံုး၀လြတ္လပ္ ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈႀကီးကို (၉၁)ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖင့္ ေခၽြးသိပ္ရန္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျမန္မာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ မ်က္ႏွာစံုညီ အစည္းအေ၀းကို ၁၉၃၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္ အရ ဦးဘေဘ၊ ၀တ္လံုေတာ္ရဦးသိမ္းေမာင္၊ ဦးခ်စ္လႈိင္၊ ေဒါက္တာဘေမာ္၊ အိႏိၵယလူမ်ိဳးအမတ္ ထရပ္ဂ်ီ၊ ေဒါက္တာ ေဒၚေစာစ၊ ဆရာေ႐ႊဘ၊ မစၥတာကင္းပက္နက္၊ မစၥတာဟာဂ်ီ၊ မစၥတာေကာ၀ပ္စ္ဂ်ီ၊ မစၥတာဟာပါး၊ ဦးေ႐ႊသား စသည့္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ (၁၂)ဦးတို႔ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ၿဗိတိသွ်ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ မိမိတို႔လိုလားခ်က္မ်ားကို အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးခြင့္ မရခဲ့ေပ။ ၿဗိတိသွ်အစိုးရစီစဥ္ထားေသာ အခ်က္မ်ားကိုသာ အေျခခံကာ ၄င္းတို႔အလိုကိုလိုက္ေလ်ာ၍ တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာၾကရသည္။ ဤသို႔ တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာခဲ့သည္မ်ားကို အေျခခံၿပီး ၁၉၃၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒကို သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းသည္။

အဆိုပါဥပေဒသည္ စာမ်က္ႏွာ ၁၀၅၊ ပုဒ္မေပါင္း ၁၅၆၊ အခန္းေပါင္း ၁၄ ခန္း ပါ၀င္၍ ဥပေဒအရ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ၁၉၃၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒအရ ေပးအပ္သည့္ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဆင့္ တိုးျမွင့္ေပးအပ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု အသံေကာင္းလႊင့္ခဲ့သည္။ ၄င္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ၿဗိတိသွ်တို႔ ဆက္လက္စိုးမိုးအုပ္ခ်ုပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကၽြန္သက္ရွည္ေစသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္သည္။ တနည္းဆိုေသာ္ ၄င္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ၿဗိတိသွ်ဗ်ဴ႐ိုကရက္ႀကီးမ်ားႏွင့္ လူမႈေရးတို႔တြင္ ျခယ္လွယ္ေသြးစုပ္ အျမတ္ထုတ္ရန္ အကာအကြယ္ေပးသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ်သာျဖစ္သည္။

(၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ေလ့လာဆန္းစစ္ၾကည့္ပါက ထိုအုပ္ခ်ုပ္ေရးသစ္သည္ အသြင္သဏၭာန္အေဆာင္အေယာင္ အားျဖင့္ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးထက္ ခမ္းနားထည္၀ါေသာ္လည္း အႏွစ္သာရအားျဖင့္ ကြာျခားမႈမရွိေခ်။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနေပါင္း (၉၈) ဌာနရွိသည့္အနက္ ၿဗိတိသွ် ဘုရင္ခံက အေရးႀကီးသည့္ (၁) ကာကြယ္ေရးႏွင့္ စစ္တပ္၊ (၂) ႏိုင္ငံျခားဆက္သြယ္ေရး၊ (၃) ေငြဒဂၤါးသြန္းထု ထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္ ေငြစကၠဴ ႐ိုက္ႏွိပ္ထုတ္လုပ္ေရး၊ (၄) သာသနာေရး၊ (၅) အိုင္စီအက္စ္ ေခၚ အိႏၵိယပဋိညာဥ္ခံရာထူးမ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ကာကြယ္ေရး၊ (၆) ေတာင္တန္းေဒသေခၚ ႁခြင္းခ်န္ေသာေဒသမ်ားအား သီးျခားတိုက္႐ိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ (၇) အခြန္ကိစၥအပါအ၀င္ ဘ႑ာေရးမ်ားကို တိုက္႐ိုက္ တာ၀န္ယူအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ဘုရင္ခံသည္ ထိုခုႏစ္ဌာနႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ရန္မလိုေပ။ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အမတ္ မ်ားႏွင့္ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔က စာတိုက္ႏွင့္ေၾကးနန္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး၊ လယ္ယာႏွင့္ သစ္ေတာ၊ အခြန္အေကာက္၊ တရားစီရင္ေရး စသည့္ (၉၁) ဌာနကို ဘုရင္ခံႏွင့္ ညွိႏႈိင္းအုပ္ခ်ဳပ္ရသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံက အခ်က္အခ်ာ အက်ဆုံး ခုနစ္ဌာနကို မိမိတဦးတည္းခ်ဳပ္ကိုင္ၿပီး သာမာန္ဌာနမ်ားကို ျမန္မာတို႔အား တြဲဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေပးမည္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာမွာ ဘုရင္ခံ၌သာရွိသည္။ ျမန္မာျပည္သူတို႔အဖို႔ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္စာလွ်င္ ရာထူးတိုးခ်ဲ႔သတ္မွတ္ေပးထားသည္မွလြဲ၍ မည္သို႔မွ်မထူးျခားေပ။

ထို႔အျပင္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ကရင္၊ ကရင္နီ (ကယား) စေသာ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ျပည္မမပူးေပါင္းေစဘဲ သီးျခားခြဲထားျခင္းျဖင့္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း စည္းလုံးညီညြတ္မႈကင္းကာ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္သည့္စနစ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားေပ သည္။

ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္လုံးတြင္ ပါ၀င္ရသည့္ အမတ္ဦးေရသတ္မွတ္ပုံႏွင့္ ေရြးခ်ယ္ပုံမ်ားမွာ တရားမွ်တမႈ လုံး၀မရွိေပ။ ဘုရင္ခံက မိမိအလိုေတာ္ရိမ်ားကို အမတ္အျဖစ္ ခန္႔ထားႏိုင္ခြင့္ ရွိျပန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလုံးတြင္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ လုံး၀မရွိေခ်။ ဘုရင္ခံသည္ အေရးႀကီးသည့္ ခုနစ္ဌာနကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္အျပင္ ဗီတို (Veto) ေခၚ တခ်က္လႊတ္ကန္႔ကြက္ပိုင္ခြင့္ အာဏာကိုလည္း ပိုင္ဆိုင္ထားသည္။

ဘုရင္ခံသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ျဖစ္ေသာ္လည္း အဂၤလန္႐ွိ ၿဗိတိသွ်အစိုးရႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ပါလီမန္၏ အမိန္႔ကို နာခံရသည္။ ဘုရင္ခံသည္ ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္စလံုးမွ ဆံုးျဖတ္ျပဌာန္းၿပီးေသာ ဥပေဒမ်ားကို သေဘာတူေစကာမူ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ဧကရာဇ္က ၄င္းဥပေဒမ်ားသည္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံႏွင့္ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳး အတြက္ ထိခိုက္နစ္နာရာေရာက္သည္ ဟုယူဆပါက တစ္ႏွစ္ အတြင္း ဖ်က္သိမ္းေပးရသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္ တိုးျမွင့္ေပးသည္ဆိုေသာ္လည္း ျမန္မာတို႔၌ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ လုံး၀မ႐ွိ ေပ။ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္၊ ဘုရင္မႏွင့္ ဘုရင္ခံတို႔သာလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို စိတ္တိုင္းက် ျခယ္လွယ္ႀကီးစိုးရန္ ဖန္တီးထားေသာ ကြၽန္သက္႐ွည္ေစသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသာျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားက (၉၁)ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မလိုလားခဲ့ၾကေပ။

 ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ဆင္းရဲသား ၀ံသာႏုအဖြဲ႔က (၉၁)ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို တြန္းလွန္မည္။ ႏိုင္ငံေရးအသင္း အဖြဲ႔မ်ားအားလံုး ညီၫြတ္ပါက ရာထူးလက္မခံဘဲ တိုက္ဖ်က္မည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ ခဲ့သည္။ ငါးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႔က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္ကို တုိက္ဖ်က္ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။ ဦးခ်စ္လႈိင္အဖြဲ႔က ေဒါက္တာဘေမာ္အဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ ႐ြက္ရန္ လိုလားခဲ့သည္။

တို႔ဗမာသခင္မ်ားက ရာထူးလက္မခံဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္ကိုတိုက္ဖ်က္မည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ျပန္သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသစ္တုိက္ဖ်က္ေရး ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ား ၾကားမွပင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ၁၉၃၆ ႏို၀င္ဘာ ၁၀ ရက္ မွ ၁၄ရက္ေန႔အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံစီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒ (၉၁ ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရး) အရ ပထမဆံုးေအာက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပခဲ့သည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ငါးပြင့္ဆိုင္ပါတီမွ (၄၆) ဦး၊ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ဆင္းရဲသား၀ံသာႏု (ဓားမ) ပါတီမွ ၁၆ ဦး၊ ဦးခ်စ္လိႈင္ ဂ်ီစီဘီေအမွ (၁၂)ဦး၊ ကိုယ့္မင္းကိုယ့္ခ်င္းအဖြဲ႔မွ (၃) ဦး၊ ေဖဘီယန္ပါတီမွ (၁) ဦး (ဦးေမာင္ျမစ္) ႏွင့္ ေ႐ႊေတာင္ၾကားပါတီမွ (၂)ဦး၊ သက္ပန္းဂ်ီစီဘီေအမွ (၁)ဦးႏွင့္ တသီးပုဂၢလအမတ္ (၁၇)ဦးတို႔ ေ႐ြးခံရသည္။

သို႔ေသာ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ငါးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႕သည္ အမတ္အမ်ားစုအႏိုင္ရ႐ွိေသာ္လည္း အမတ္ေဟာင္းမ်ားလ်ာထားစဥ္ကပင္ အတြင္းေရး အားျဖင့္ စိတ္၀မ္းကြဲျပားေနၾကရာ အစိုးရမဖြဲ႔ႏိုင္ေသာအေျခႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရသည္။

ထိုအခါ ေဒါက္တာဘေမာ္သည္ ငါးပြင့္ဆိုင္တြင္ သေဘာကြဲျပားေနေသာ အမ္ေအဦးေမာင္ႀကီး၊ ၀တ္လံုဦးပု၊ ေဒါက္တာသိန္းေမာင္၊ မိတၳီလာဦးဘရင္၊ မႏၱေလးဦးဘဦးစသည္တို႔ႏွင့္ အိႏိၵယတိုင္းရင္းသားအမတ္မ်ား၊ ကရင္အမ်ိဳးသား အမတ္မ်ား၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအမတ္မ်ား၊ ဦးခ်စ္လႈိင္အဖြဲ႔၊ တသီးပုဂၢလအမတ္မ်ားႏွင့္ ညွႇိႏႈိင္းရာ အမတ္ဦးေရအဖြဲ႔၀င္ ၇၀မွ် ရ႐ွိသြားေလသည္။ ထိုစဥ္အတြင္း အစိုးရအဖြဲ႔ မဖြဲ႔ႏိုင္ေၾကာင္း ကို ဦးဘေဘသည္ ဘုရင္ခံထံသို႔ ၁၉၃၇ခုႏွစ္ မတ္လ၁၁ရက္ ေန႔တြင္ အေၾကာင္းျပန္လုိက္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘုရင္ခံက ေဒါက္တာ ဘေမာ္အား အစိုးရအဖြဲ႔ေစရာ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႔ကို ၁၉၃၇ခုႏွစ္ မတ္လ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳ၍ ၁၉၃၇ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၁ရက္မွစ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္သည္။

ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားမွာ -
(၁) ေဒါက္တာဘေမာ္ – နန္းရင္း၀န္ႏွင့္ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
(၂) ေ႐ႊက်င္ဦးပု (ငါးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႔) – သစ္ေတာေရးရာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
(၃) ဦးေပၚထြန္း (ဦးခ်စ္လႈိင္အဖြဲ႔) – ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
(၄) သာယာ၀တီဦးေမာင္ေမာင္ (ေဒါက္တာဘေမာ္အဖြဲ႔) – ပညာေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
(၅) ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္ – ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
(၆) ေစာေဖသာ – ေျမႏွင့္အခြန္ဘက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုေန႔မွာပင္ ဦးဘေဘေခါင္းေဆာင္ေသာ ငါးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႔က ေဒါက္တာဘေမာ္ဦးေဆာင္ေသာ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ တဖြဲ႔လံုးကို အယံုအၾကည္မ႐ွိ အဆိုတင္သြင္းခဲ့ရာ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌဦးခ်စ္လႈိင္က ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔အသစ္ကို မတ္လ ၁၁ရက္ေန႔ တြင္ ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေသာ္ လည္း ၁၉၃၇ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁ရက္ေန႔မွသာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ၾကရမည့္သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခု တင္သြင္းေသာအဆိုသည္ ေဘာင္လြတ္ၿပီး အခ်ိန္မက်ေသးေၾကာင္း အေၾကာင္းျပကာ အဆိုကိုပယ္ခ်လိုက္သည္။

ၿဗိတိသွ်အစိုးရအေနျဖင့္ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္လည္ပတ္ေရးအတြက္ ပါ၀င္ေဆာင္႐ြက္မည့္အမႈထမ္းမ်ားအား ရာထူးအဆင့္အတန္း အလုိက္ အခြင့္အေရးမ်ားေပးခဲ့သည္။ နန္းရင္း၀န္အား လစာေငြ က်ပ္ ၃၀၀၀၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တစ္ဦးလွ်င္ လစာေငြ ၂၅၀၀က်ပ္၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ အတြက္ လစာေငြ က်ပ္ ၇၅၀၊ အမတ္တစ္ဦးလွ်င္ လစာေငြ က်ပ္ ၂၅၀ ႏွင့္တကြ ေန႔တြက္ခရီးစားရိတ္မ်ားေပးရန္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။ ယင္းမက္လံုးမ်ားျဖင့္ ဆြဲေဆာင္သျဖင့္ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ မ်ားမွာ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတည္တံ့ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ ၁၉၃၇ ဧၿပီ ၁ရက္ေန႔တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အိႏိၵယမွသီးျခားခြဲထုတ္ၿပီး ၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံစီရင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဥပေဒအရ စတင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေလသည္။

သို႔ေသာ္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးမွ ဦးေဆာင္၍ (၉၁) ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အၿမိဳ႔ၿမိဳ႔အ႐ြာ႐ြာ၌ ကန္႔ကြက္ပြဲ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္ ႐ႈတ္ခ်ပြဲမ်ားအျပင္ ဥပေဒျပဳေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ အစည္းအေ၀းက်င္းပတုိင္းလည္း အတိုက္အခံတို႔ က အယံုအၾကည္မ႐ွိအဆိုကို တင္သြင္းခဲ့ၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္တြင္ အဆိုတင္သြင္းၾက၊ အေပးအယူလုပ္ၾကႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အတြက္ အက်ိဳးမျပဳႏိုင္ေၾကာင္းကို ေဒါက္တာဘေမာ္က ၁၉၅၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာထုတ္ The Guardian Magazine တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားခဲ့ေလသည္-

 “လိမၼာစြာေရးသားျပဌာန္းထားေသာျပဳျပင္ခ်က္မ်ားပါသည့္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္သည္ ထိေရာက္စြာအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမ႐ွိေသာ အစိုးရ အဖြဲ႔ မ်ားကိုသာ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ေလသည္။ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္အာဏာအခြင့္လည္း မ႐ွိၾက။ အခြင့္အေရးအခ်ိဳ႕ကို ေဝငွ၍ခံစားၾက ျခင္းျဖင့္သာ ၿပီးရသည္။ ရာထူးတည္ၿမဲေရးအတြက္ အေပးအယူလုပ္ျခင္းျဖင့္သာ အခ်ိန္ကုန္ရသည္က မ်ားခဲ့၏….”

အထက္ေဖာ္ျပပါ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ကို ေလ့လာျခင္းျဖင့္ (၉၁) ဌာနအစိုးရတြင္ အာဏာမ႐ွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္သူလူထုကို မည္သို႔မွ် အက်ိဳးမျပဳေၾကာင္းႏွင့္ ၿဗိတိသွ်စိုးမိုး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတည္တံ့ရန္ အသက္ဆက္ေပးသည့္ နည္းပရိယာယ္တစ္ရပ္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာထင္႐ွား ေလသည္။ (၉၁)ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ဒိုင္အာခီႏွင့္မျခားဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ်က္လွည့္ျပျခင္းသာ ျဖစ္သျဖင့္ ျမန္မာလူထုက မလိုလားခဲ့ေပ။ ထိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို လက္ခံသည့္အမတ္မ်ား၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ နန္းရင္းဝန္မ်ား သာလွ်င္ လခႀကီးမ်ားႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ား ရ႐ွိခံစားၾကရသည္။

 ျမန္မာတိုင္းရင္းသားအမ်ားစုမွာ တေန႔တျခား ဆင္းရဲက်ပ္တည္းလာခဲ့သည္။ နယ္ခ်ဲ႕အရင္း႐ွင္မ်ား၏ ဖိစီးႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုး တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အလုပ္သမားႏွင့္ ဆရာစံဦးေဆာင္ေသာ ေတာင္သူ လယ္သမားအေရးေတာ္ပံုမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ရသည္။ (၉၁) ဌာန အစိုးရ၏ အာဏာကင္းမဲ့ပံုႏွင့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက အရင္း႐ွင္တို႔ဘက္မွ ရပ္တည္ခဲ့ပံုမ်ားကို ၁၉၃၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ေရနံေျမသပိတ္ႏွင့္ ၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပံုႀကီးက သိသာထင္႐ွားလွသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရကသည္ ျပည္သူတို႔၏ အေရးအခင္းတြင္ အရင္း႐ွင္တို႔ဘက္မွ ရပ္တည္၍ ျပည္သူတို႔အား တဖက္သတ္ ဖိႏွိပ္ခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ေဒါက္တာဘေမာ္ဦးေဆာင္ေသာ နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစၫြန္႔ေပါင္း အစိုးရသက္တမ္းအတြင္း ၁၉၃၈ ဇန္နဝါရီလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ ပြားခဲ့ေသာ ေခ်ာက္ေရနံေျမသပိတ္၊ ၁၉၃၈ ဇူလိုင္လ ၂၆ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ကုလား-ဗမာ အဓိက႐ုဏ္း၊ ၁၉၃၈ ဇူလိုင္ ၃၀ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မႏၱေလး ကုလား-ဗမာအဓိက႐ုဏ္း၊ ၁၉၃၈ ဒီဇင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ပဲခူးခ႐ိုင္ႏွင့္ သထံုခ႐ိုင္တို႔မွ ေတာင္သူလယ္ သမား႐ွစ္ေသာင္းေက်ာ္ လယ္သီးစားဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ လယ္ေျမလႊဲေျပာင္းေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းမ်ား အတည္ျပဳေရးအတြက္ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပပြဲမ်ား၊ ၁၃၀၀ျပည့္ အေရးေတာ္ပံု၊ ၁၉၃၈ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ေက်ာင္းသားအေရးအခင္း၊ ၁၉၃၉ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၀ရက္ေန႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မႏၱေလးအာဇာနည္(၁၇) ဦးက်ဆံုးခဲ့ရသည့္ လူထုအေရးအခင္းမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၃၉ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၆ရက္ေန႔တြင္ ေဒါက္တာဘေမာ္ဦးေဆာင္သည့္ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရသည္ အယံုအၾကည္မ႐ွိအဆို တင္သြင္းခံရကာ ျပဳတ္က် သြားခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ၁၉၃၉ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ေ႐ႊက်င္ ဦးပုေခါင္းေဆာင္ေသာ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ တက္လာခဲ့သည္။ ဦးပု ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရကို ၁၉၃၀ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၇) ရက္ေန႔တြင္ ဥပေဒျပဳေအာက္လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ ဦးဘေဘက ေ႐ႊက်င္ဦးပုၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရကို အယံုအၾကည္မ႐ွိ အဆို တင္သြင္းရာ အဆိုဘက္မွ ေထာက္ခံမဲ ၈၁မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၃၂ မဲျဖင့္ အႏိုင္ရ႐ွိေသာေၾကာင့္ အစိုးရသက္တမ္း (၇) လသာ ႐ွိေသးေသာ ဦးပုၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ ျပဳတ္က်သြားခဲ့ရျပန္သည္။

၁၉၄၀ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၉ရက္ေန႔တြင္ ဂဠဳန္ဦးေစာဦးေဆာင္သည့္ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။
အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္မ်ားမွာ-
(၁) ဂဠဳန္ဦးေစာ – နန္းရင္းဝန္၊ သစ္ေတာေရးႏွင့္ပညာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၂) ဆာေပၚထြန္း – အခြန္ေတာ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၃) ဦးသာယာဝတီေမာင္ေမာင္ – သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၄) ဦးေအး – ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၅) ဦးဘသန္း – ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၆) ေစာေဖသာ – တရားေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(၇) ဦးဘသီ – ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
(ေနာက္ပိုင္းတြင္ အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္းသို႔ ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္၊ ပုသိမ္ဦးဘအုန္းႏွင့္ မိတၳီလာဦးဘရင္တို႔ ပါဝင္လာၾကသည္။)

ဤသို႔ ျမန္မာျပည္သူတို႔မလိုလားသည့္ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ဆက္လက္တည္ၿမဲေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။
ဂဠဳန္ဦးေစာအစိုးရ လက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကို ပိုမိုဖိႏွိပ္ႏွိပ္စက္ခဲ့သည္။ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းႀကီး၏ အမ်ိဳးသား စည္းလံုးညီၫြတ္ေရးအတြက္ ဖိတ္ေခၚခ်က္ကို လက္မခံခဲ့ေခ်။ ထို႔အျပင္ ဦးေစာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဟန္းပ်ိဳအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ ႀကီးမွဴး၍ လံုးဝလြတ္လပ္ေရးအတြက္ တမ်ိဳးသားလံုးပါဝင္ရန္ တုိက္တြန္းခ်က္ကိုလည္း မိမိတစ္ဦးတည္းအေန ျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးေတာင္းမည္ဟု အေၾကာင္းျပကာ ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ဦးေစာအစိုးရလက္ထက္တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရအလိုက် စင္ၿပိဳင္ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔မွ ႏိုင္ငံေရးသမားအမ်ားအျပား ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးႀကီး၏ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္း ပ်က္စီးေစရန္လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ 

ဤကဲ့သို႔ေသာ မတရားမႈမ်ား ႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတဝွမ္းလံုးတြင္ ဆူပူအံုႂကြမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၁ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၈တြင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး၌ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ဦးဘေဘက ဦးေဆာင္ေသာအစိုးရအေပၚ အယံုအၾကည္မ႐ွိအဆို တင္သြင္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၄၁ မတ္၁၉တြင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ အဆိုကိုမဲခြဲရာ ေထာက္ခံမဲ ၄၇မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၇၂မဲရ႐ွိသျဖင့္ အဆို႐ႈံးနိမ့္ကာ ဦးေစာအစိုးရ တည္ၿမဲခဲ့သည္။

နန္းရင္းဝန္ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ လံုးဝလြတ္ေျမာက္ေရးကိုေတာင္းဆိုမည္ဟုေၾကညာကာ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ အဂၤလန္သို႔ ထြက္ခြာခဲ့သည္။ ဦးေစာမ႐ွိခိုက္ ဆာေပၚထြန္းက တာဝန္ယူကာ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆက္လက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ (၉၁) ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္ ၅ႏွစ္တာကာလအတြင္း ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရမ်ားသာ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့ၿပီး ထိုၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရမ်ားမွာလည္း မၾကာခဏ အယံုအၾကည္မ႐ွိအဆိုျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ျခင္းခံခဲ့ရသျဖင့္ (၅) ႏွစ္အတြင္း အစိုးရ (၄) ႀကိမ္ေျပာင္းခဲ့သည္။ 

၁၉၄၂ ဇန္နဝါရီလဆန္းတြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ႏွင့္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားသည္ ၿမိတ္၊ ေမာ္လၿမိဳင္၊ စစ္ေတာင္းစသည့္ၿမိဳ႕မ်ားကိုသိမ္းပိုက္ေသာအခါ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံႏွင့္ အစိုးရ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား ၁၉၄၂ မတ္ (၁) ရက္ေန႔ ရန္ကုန္မွ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ဆင္းမလားၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ၿပီးေနာက္ (၉၁) ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ခ်ဳပ္ၿငိမ္း သြားခဲ့ေလသည္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။)

 http://moemaka.com/?p=21386

ျမန္မာအစ

by Aung Zaw Bo on Tuesday, March 5, 2013 at 6:21pm ·

ျမန္မာအစ
ဦးဘေမာ္ (မႏၱေလးတကၠသိုလ္)

 ၁၉၈၅ ခု ဇန္၀ါရီလထုတ္ ေငြတာရီ မဂၢဇင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးတဲ႕၊ မႏၲေလးတကၠသိုလ္ ဘူမိေဗဒဌာနမွ တြဲဖက္ပါေမာကၡ ဆရာႀကီးဦးဘေမာ္ ရဲ႕ ျမန္မာအစေဆာင္းပါးကို၊ ဖတ္မိတာမို႕၊ ကူးယူေဖာ္ၿပ လိုက္ပါတယ္ခင္ဗၽား။

 

ျမန္မာအစေဆာင္းပါး ေဆာင္းပါးရဲ႕ ေငြတာရီမဂြဇင္းစာမၽက္နွာသရုပ္ေဖာ္ ပန္းခၽီဆရာကို၊ ေခါါတ္ကာလအရ၊ ေကာက္ေႀကာင္းပံုစံ Style အရႀကည္႕မယ္ဆိုရင္ ဆရာေမာင္ေမာင္သိုက္၊ ဆရာေကၽာ္ေသာင္း၊ ဆရာေမာင္ေကၽာ္ညြန္႕တို႕နဲ႕ ေခါါတ္ၿပိဳင္ ဆရာတင္လွဝင္းထင္ လို႕ထင္ပါတယ္။ ဆရာဝသုန္ ဆြဲေလ႕ရိွတဲ႕ ေကာက္ေႀကာင္းပံုစံ Style နဲ႕ အေရာင္သေဘာတရားအရ၊ အနည္းငယ္ကြဲၿပား ေနလို႕ အခုလို ယူဆမိတာပါ။ မဂြဇင္းစာမၽက္နွာသရုပ္ေဖာ္ ပန္းခၽီနဲ႕ ဆရာႀကီးဦးဘေမာ္ ရဲ႕ ေဆာင္းပါးအရ ၁၉၈၅ ေလာက္မွာ၊ ၿမန္မာလူမၽိဳး Fossil Geologist ရုပ္ႀကြင္းဆိုင္ရာ ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္ေတြဟာ သမိုင္း၊ မနုႆေဗဒ နဲ႕ ဒႆနိကေဗဒဆိုင္ရာ အယူအဆတခုကိုရွာေဖြခဲ႕တယ္လို႕ယူဆရပါတယ္။

ၿမန္မာႏုိင္ငံ၌ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ျမန္မာ၊ မြန္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္း၊ ကရင္တုိ႕ျဖစ္ေပၚလာပံု အေၾကာင္း ကုိ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ ၆၀ေလာက္ကပင္ အစဥ္တစိုက္ သမိုင္းပညာရွင္ သုေတသီတို႕မ်ားက ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ၎တို႕မွာ ဟာေဗး၊ စေကာ့၊ ေမဆင္၊ မာရွယ္၊ ဟန္တား၊ ဖေရဇာ၊ ဟာနီေဘာခရစ္တီရင္၊ လူး၀စ္၊ ေဖေမာင္တင္၊ ေဟာလ္၊ ေကလစ္၊ ေမာင္ေမာင္၊ ဂၽြန္စတုန္း၊ တရက္လာ၊ လုစ္ အစ ရွိသူတို႕ျဖစ္သည္။ ၎တို႕က တညီတညြတ္တည္းလိုပင္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ၾကေသာ အိႏၵိယ၊ မြန္ဂုိ၊ တရုတ္ အစရွိသည့္ တုိင္းျပည္အမ်ိဳးမ်ိဳးမွ ၀င္ေရာက္လာကာ ေနထိုင္ၾကသည္ဟု အဓိပၸာယ ္ရရွိေသာ “ေရၾကည္ရာ၊ ျမက္ႏုရာ ေရြ႕လ်ားသြားလာ ေနထိုင္သည္ဟူေသာ အယူအဆ” ကိုပထမဆံုး ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

ဤပုဂၢဳိလ္ႀကီးမ်ား တင္ျပခဲ့သည့္ အယူအဆသည္ သမုိင္းဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ေစတီဘုရား၊ ေက်ာက္စာ၊ ေ၀ါဟာရစကား၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားျဖင့္ တင္ျပျခင္း၊ ထုိပုဂၢဳိလ္ႀကီးမ်ားသည္ အရင္းရွင္လႊမ္းမိုးခ်ိန္ တင္ျပခ်က္မ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ႏုိင္ငံျခားဂ်ာနယ္မ်ား၌ ယင္းပုဂၢဳိလ္တို႕၏ေရးသားတင္ျပခ်က္မ်ားကို တရား၀င္ေရးသား ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခြင့္ရျခင္း၊ ျမန္မာပညာရွင္တို႕သည္ ယင္းပုဂၢဳိလ္မ်ား၏ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္ မ်ားကို ျပန္လည္ေခ်ပႏုိင္ေသာ ခုိင္လံုသည့္သက္ေသ အေထာက္အထားမ်ား မေတြ႕ေသးျခင္း၊ မ်ားစြာေသာထိုပညာရွင္ မ်ားကလက္ခံလာခဲ့ေသာ အယူအဆတစ္ခုကို ပစ္ပယ္ရဲေသာ သတၱိအားနည္းျခင္း စေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ “ျမန္မာတို႕သည္ တိုင္းတပါးမွ ၀င္ေရာက္လာပါသည္” ၊“ျမန္မာအစ တေကာင္းက” ႏွင့္၊ “ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က” စသည့္ အဆိုျပဳ ခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။

ယင္းအယူအဆမ်ားကို မိမိတို႕ႏွင့္ နီးစပ္ရာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္သည့္အတိုင္း ေရွးႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာကာလမွ ယေန႕အထိစြဲၿမဲစြာ ယံုၾကည္ျခင္း၊ အျခားတင္ျပခ်က္ေပၚလာပါက ႏိုင္ထက္ကလူျပဳကာ အေက်ာက္ အကန္ အရွိန္အ၀ါျပ၍ ျငင္းပယ္ျခင္း၊ ျပက္ရယ္ျပဳျခင္း၊ လက္မခံႏိုင္ေလာက္ေသာ ဆင္ေျချပဳ၍ ျငင္းခ်က္ထုတ္ျခင္းတို႕ျဖင့္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာသည္အထိ ဤအယူအဆကို ထိန္းသိမ္းလက္ခံခဲ့ၾကပါသည္။

ယခုတင္ျပမည့္ “ျမန္မာအစ သမိုင္းမတိုင္မီက” အယူအဆသစ္သည္ ဘူမိသိပၸံႏွင့္ မႏုႆေဗဒ ရႈေထာင့္မွ ေတြ႕ရွိေလ့လာထားခ်က္မ်ားကို အမ်ားျပည္သူ ရွင္လူအေပါင္းႏွင့္တကြ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားကို ရႈေထာင့္ႏွစ္မ်ိဳးမွ အျမင္ၾကည္လင္စြာျဖင့္ ခံယူခ်က္အမွန္ေရာက္ေအာင္ ရည္သန္လ်က္ ေရးသားတင္ျပပါသည္။ ဤတင္ျပခ်က္တြင္ ပထမဦးစြာ တင္ျပခဲ့ေသာ ပညာရွင္မ်ား၏ တင္ျပခ်က္ႏွင့္ ယခုစာေရးသူ၏ အသစ္ေတြ႕ရွိခ်က္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတင္ျပခ်က္မ်ားကို စာရႈသူတို႕ ဖတ္ရႈႏႈိင္းခ်ိန္ႏိုင္ရန္ ေရးသားထားပါသည္။

Primate crania၊ အဆင့္ျမင့္လူႏွင့္ လူ၀ံမ်ိဳးႏြယ္ ပရုိင္းမိတ္

ပံုေတာင္ ဂ်ီးယား ေကာ္တာရိုင္း

ျမန္မာလူမ်ိဳး တုိင္းရင္းသားမ်ား ေပါက္ဖြားျဖစ္ေပၚပံုဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္ကို ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပံုေတာင္ေဒသ ယခုေတြ႕ရေသာ အဆင့္ျမင့္လူႏွင့္ လူ၀ံမ်ိဳးႏြယ္ ပရုိင္းမိတ္၊ ပံုေတာင္ ဂ်ီးယား ေကာ္တာရိုင္း ႏွင့္ အင္ဖီပိသိကပ္မုိးေကာင္းဂ်င္းနစ္ တုိ႕ေတြ႕ရွိရာေဒသျဖစ္သည္။ ေဒသ၏ ဘူမိသက္တမ္းသည္ ႏွစ္ေပါင္းသန္း (၄၀) ခန္႕က ျဖစ္၍ ကမၻာေပၚ၌ အဆင့္ျမင့္ပရိုင္းမိတ ္အမ်ိဳးအစားကို ႏွစ္အေစာဆံုး ေတြ႕ရသည့္ တစ္ခုတည္းေသာ ႏိုင္ငံသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသာျဖစ္ပါသည္။ ဘူမိသက္တမ္း ႏွစ္ေပါင္းသန္း (၄၀) ခန္႕မွ မြန္ဂုိလီးယားႏိုင္ငံ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံပံုေတာင္မွ ေတြ႕ရေသာေက်ာရိုးရွိ သတၱ၀ါအုပ္စု၊ ေရျမင္း၊ ႀကံ့၊ မိေခ်ာင္း အစရွိသည္တို႕ကိုေတြ႕ရေသာ္လည္း အဆင့္ျမင့္ ပရိုင္းမိတ္တို႕ကိုမူ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကဲ့သို႕မေတြ႕ရေခ်။ ပံုေတာင္သာလွ်င္တစ္ခုတည္းေသာ လူ၀ံႏွင့္ လူမ်ိဳးႏြယ္ အဆင့္ျမင့္ ပရုိင္းမိတ္ေတြ႕ရွိရာေဒသ ျဖစ္ပါသည္။





ထို႕ေၾကာင့္ လူ၊ ေမ်ာက္၀ံ၊ လူ၀ံတို႕၏ အဆက္အႏြယ္မွ ေပါက္ဖြားဆင္းသက္လာခဲ့ၾကပံုအတိုင္းအစီစဥ္ျဖင့္ ေဖာ္ျပရမည္ဆိုပါလွ်င္ ပရိုပလုိင္ယိုပိသိကပ္၊ အီဂ်စ္တိုပိသိကပ္၊ ဒရိုင္ယိုပိသိကပ္၊ ရာမာပိသိကပ္၊ စီဗာပိသိကပ္၊ ၾသစေၾတးလိုပိသိကပ္၊ ဂ်ိဳင္ဂင္တိုပိသိကပ္၊ ဟုိမိုအီရက္တပ္၊ ေဂၚရစ္လာ ႏွင့္လူ ဟူ၍ အသီးသီးကြဲျပား၍ ျဖစ္ၾကပါသည္။

ယင္းတို႕၏စတင္ေပါက္ဖြားေသာ အေျခခံအစပ်ိဳးသည့္ အဆင့္ျမင့္ပရိုင္းမိတ္မ်ိဳးမွာ ပံုေတာင္ဂ်ီးယားႏွင့္ အင္ဖီပိသိကပ္တို႕ျဖစ္ၾကပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရႊျမင္တင္ေတာင္ေပၚရွိ ႏြယ္ေခြ ေက်းရြာအနီး၌ လူရိုး ေက်ာက္ျဖစ္ ရုပ္ႂကြင္းျဖစ္သည့္ အံသြား၊ ေရွ႕အံသြားႏွင့္ အေပၚေမးရိုးတြဲလ်က္အေနအထားအတိုင္း ေတြ႕ရွိျခင္းသည္ “လူဆင့္ကဲျဖစ္ စဥ္၌ ဦးေစာပိုင္းႏွင့္ ေႏွာင္းပိုင္းဆက္ႏြယ္မႈကိုစတင္ေတြ႕ရျခင္းဟု ဆုိႏုိင္ပါသည္။



ဤေတြ႕ရွိထားေသာလူေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းကို “ဘားမားမင္း” ဟုအမည္မွည့္ေခၚထားပါသည္။ ဤ ဘားမား မင္းသည္ “ပီကင္းမင္း” တို႕ႏွင့္ တခ်ိ္န္တည္းေလာက္ကေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္။ ဤႏြယ္ေခြ ေဒသမွေက်ာက္ျဖစ္ ရုပ္ႂကြင္းမ်ားသည္း ပီကင္းလူေတြ႕ရွိေသာ တရုပ္ျပည္ ေဇာင္ဂိုဒီယမ္ ေက်ာက္လိုဏ္ဂူ၌ေတြ႕ရေသာ ႏြား၊ ေခြး၊ သမင္ႏွင့္ ေခ်တို႕၏ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းႏွင့္ ထပ္တူထပ္မွ် တူညီ ေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ဤေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာမႈအတြက္ အေထာက္အထားျဖစ္ပါသည္။

ဆက္လက္၍ ယခုတင္ျပလိုသည္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ အေျခခံအဆင့္ျမင့္ ပရိုင္းမိတ္အမ်ိဳးအစား ကို တရုတ္ျပည္၌မေတြ႕ရေသးသျဖင့္ လူ၏ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္စတင္ရာေဒသသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသာ ျဖစ္မည္ဟု ေကာက္ခ်က္ ခ်ရပါမည္။ ထို႕ေၾကာင့္ျမန္မာသည္ မြန္ဂိုတရုတ္ႏြယ္မွ ဆင္းသက္ လာျခင္းမဟုတ္ပဲ မြန္ဂိုတရုတ္ အစရွိသည့္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ယင္းေဒသမ်ားသို႕ ေရၾကည္ရာ၊ ျမက္ႏုရာ ေရႊ႕သြား ႏုိင္စရာ အေၾကာင္းရွိပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ တုိင္းရင္းသားတို႕ ေပၚေပါက္ပံုအေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုင္းပညာရွင္မ်ား၊ မႏုႆေဗဒ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ပညာရွင္မ်ားသည္ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲလြဲခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႕ကြဲလြဲခ်က္မ်ားသည္ သပြတ္အူကဲ့သို႕ ရႈပ္ေထြးေစခဲ့ပါသည္။ ဤအေျခအေနမ်ားကို ယခုေတြ႕ရွိရေသာ ျမန္မာလူသားေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းက အဆံုးသတ္ ေျဖရွင္းသြားေပလိမ့္မည္။ လူအမ်ားလက္ခံထား ေသာ သမိုင္းပါေမာကၡဟာေဗး၏ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားေပၚေပါက္ပံု အေၾကာင္းကို ပဏာမ တင္ျပပါမည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အေစာဆံုး၀င္ေရာက္ေနထုိင္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးတို႕သည္ “အင္ဒုိနီးရွား”လူမ်ိဳးမ်ားဟုေဖာ္ျပသည္။ သုိ႕ရာတြင္ ယဥ္ေက်းမႈ အေထာက္အထားမရွိဟု အဆုိရွိပါသည္။ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင့္သည့္အခါ တရုတ္ျပည္အေနာက္ပိုင္းမွ ၀င္လာေသာ မြန္ဂိုမ်ား လႊမ္းမိုး၍ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ပါသည္။ ဤအမ်ိဳးအႏြယ္မ်ားမွ “မြန္” လူမ်ိဳးမ်ားဆင္းသက္ေပါက္ဖြားလာသည္။

တိဘက္ျပည္အေရွ႕ပိုင္းမွ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးသည္ ေတာင္ၾကားမ်ားကိုျဖတ္ေက်ာ္၍ ျမစ္မ်ားစီးဆင္းရာျမစ္ေၾကာင္း အတိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသို႕ ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ ဤလူမ်ိဳးတို႕သည္ “တိဘက္တိုဘားမင္း” လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ဟားေဗးက အခိုင္အမာေရးခဲ့သည္။ ဆက္လက္ေဖာ္ျပသည္မွာ ယင္းတိဘက္တိုဘားမင္းတို႕သည္ “သမိုင္းမတိုင္မီ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀” ခန္႕က၀င္ေရာက္ခဲ့သည္ဟုဆိုခဲ့သည္။သို႕ေသာ္ယခုေတြ႕ရေသာလူ၏ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းက ဤတိဘက္တိုဘားမင္းထက္ ႏွစ္ေပါင္းသိန္းႏွစ္ခ်ီ၍ ေစာလ်က္ “ဘားမားမင္း” ရွိေနေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထားအခုိင္အမာတင္ျပႏိုင္ခဲ့ၿပီ။ ထို႕ေၾကာင့္ ျမန္မာသည္ ျမန္မာကစသည္။ “ျမန္မာအစ သမိုင္းမတိုင္မီက” ဟုအဆိုျပဳခ်က္သည္ လံုး၀မွန္ကန္ပါမည္။။ ယခင္က ဟာေဗး၏ အရင္းရွင္ေခတ္ႏွင့္ေလ်ာ္ညီေသာ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို လူမ်ားက ယံုမွား သံသယႏွင့္ လက္ခံခဲ့ၾက ရေပသည္။

ဟာေဗး၏အဆိုျပဳခ်က္ကို ဆက္လက္ေရးသားပါမည္။ “မြန္” တုိ႕သည္ ဟသၤာတၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ ဧရာ၀တီ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသ၌ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ တိဘက္တိုဘားမင္းတို႕မွ ပ်ဴ၊ ကရင္ႏွင့္ ရခုိင္တို႕ ဆင္းသက္ေပါက္ဖြားၾက သည္။ သက္မ်ိဳးႏြယ္မွ ခ်င္းႏွင့္ ရခိုင္တို႕ ဆင္းသက္လာသည္။ ပ်ဴတို႕သည္ ယခုအခ်ိန္ေပ်ာက္ကြယ္သြား၍ လက္ရွိ “ျမန္မာ” တို႕၏မူလအဆက္အႏြယ္မျဖစ္ႏိုင္ဟု ဟာေဗးက ယူဆသည္။ ပ်ဴလူမ်ိဳးေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းဟုမယူဆသင့္ပါ။ ပ်ဳအေခၚအေ၀ၚမွ “ျမန္မာ”သို႕ ေျပာင္းလဲေခၚျခင္းသာျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဘူမိေဗဒပါေမာကၡ ေဒါက္တာသိန္းအဆိုအရမူ “ျမန္မာ” မ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ေထာင္ခန္႕ကမွ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ ယခုျမန္မာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတို႕သည္ ေရႊျမင္တင္ေတာင္မွ စတင္အေစာဆံုးေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ “ဘားမားမင္း” ဟူေသာအယူအဆမွာ “ျပဒါးတလမ္း သံတလမ္း” ျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ေရးသားခဲ့သည္။ မည္သို႕ပင္ျဖစ္ေစ ေရႊျမင္တင္ေတာင္မွ ေတြ႕ေသာ “ဘားမားမင္း” သည္ ဟာေဗး၏ တိဘက္တိုဘားမင္းထက္ ႏွစ္ ေပါင္းသိန္းေသာင္းေစာ၍ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ ဟူေသာအေထာက္အထားမွာ ျငင္းဆိုရန္ အေၾကာင္းမရွိေခ်။

ျမန္မာမ်ားသည္ မိုးေခါင္ေရရွားရပ္၀န္းျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ဧရာ၀တီျမစ္၏၀ဲယာေျမျပန္႕လြင္ ျပင္ေဒသမ်ား၌ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္း ဧရာ၀တီျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသ၌ မြန္လူမ်ိဳးတို႕ ျမန္မာျပည္ တြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္လာျခင္းမွာ မိုးေခါင္ျခင္း၊ အစာရွားပါးျခင္း၊ လူဦးေရ တိုးပြားမ်ားျပားလာျခင္း စသည္တို႕ေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္း ေျမာက္ဘက္မွ တိုး၀င္လာၾကရာ ေရွးယခင္က ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးမ်ားကိုေတာင္ဘက္သို႕ တျဖည္းျဖည္း ေရြ႕လ်ား၍သြားေစသည္။ လူအုပ္စုမ်ားသည္ တစ္စုၿပီးတစ္စု ဆက္ကာေရာက္လာၾကသည္။ ဤကဲ့သို႕၀င္ေရာက္လာေသာ အခ်ိန္သည္ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ အခ်ိန္က စတင္မည္ဟုဟာေဗးကခန္႕မွန္းတင္ျပခဲ့သည္။

၎၏ အဆိုအရ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရွမ္းကုန္းျမင့္မွ ျမန္မာႏုိင္ငံေျမျပန္႕အရပ္သို႕ ခရစ္ႏွစ္ (၁၃)ရာစုႏွစ္တုိင္ ေအာင္၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း မျပဳေခ်။ ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ား ေျမာက္ဘက္မွ တျဖည္းျဖည္း ၀င္ေရာက္ လာမႈကို အဂၤလိပ္ အစိုးရက ျမန္မာႏုိင္ငံကိုသိမ္းပိုက္ၿပီး (၁၉)ရာစု အကုန္ေလာက္ေရာက္မွ ပိတ္ပင္တားျမစ္ခဲ့ရသည္။ ကယားလူမ်ိဳးမ်ား ႏွင့္ ကရင္လူမ်ိဳးတို႕သည္ ရွမ္းကုန္းျမင့္၏ ေတာင္ဘက္ ေဒသမ်ား၌ ေနထိုင္ၿပီးျဖစ္ၾကသည္။

ဟာေဗး၏ဆက္လက္တင္ျပခ်က္မွာ ျမန္မာတို႕သည္ လူမ်ားစုျဖစ္၍ မြန္ဂိုအဆက္အႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သို႕ရာတြင္ျမန္မာတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့စသည္တို႕မွာ တရုတ္၊ မြန္ဂိုတို႕ႏွင့္မတူေခ်။ ဗုဒၶဘာသာ ကိုးကြယ္ျခင္းႏွင့္ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈတို႕သည္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ဟိႏၵဴမ်ားႏွင့္ တူၾက သည္။ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ၊ စကား ႏွင့္ စာေပတို႕ သည္ ပါဠိႏွင့္ သကၠတတို႕ျဖစ္ၾက၍ ဟိႏၵဴဘာသာစကား ႏွင့္ဆိုင္ရာ အမည ္အေခၚေ၀ါဟာရ မ်ားကို ဧရာ၀တီျမစ္၀ကၽြန္း ေပၚႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပိုင္းတို႕၌ေတြ႕ရသည္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ဟိႏၵဴယဥ္ေက်းမႈသည္ ၀င္ေရာက္လာေသာ လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္အတူေရာက္ရွိလာျခင္းမွာ မွန္ကန္ႏိုင္ ပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ယခုေတြ႕ရေသာ ဘားမားမင္းေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းက အခုိင္အမာ ေျပာျပေနေသာေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တုိင္းရင္းသားတို႕သည္ ဤျပည္တြင္းမွာပင္ စတင္ေပါက္ဖြား သူမ်ားျဖစ္ၾကသည္ဟု ဆိုႏုိင္ပါသည္။ ဥႆာပဲခူးအမည္သည္ အိိႏၵိယႏိုင္ငံ ၾသရစ ၦျပည္နယ္မွ စကားအသံုး အႏႈန္းျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ပဲခူးသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ကိုလိုနီႏိုင္ငံ တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ဘူးသည္ဟုဟာေဗးကေကာက္ခ်က္ခ်သည္။ ကိုလုိနီႏိုင္ငံထူေထာင္ျခင္းသည္ ေဒသခံလူမ်ိဳးမ်ားကို အာဏာလႊမ္းမိုးျခင္းျဖစ္၍ မူလကပင္ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသတို႕ကို အိမ္နီးျခင္းႏုိင္ငံ၏ ယဥ္ေက်းမႈအယူ၀ါဒၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈခံရျခင္းကိုမူမျငင္းလိုပါ။ သို႕ေသာ္ ေဒသခံလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားလူ မ်ိဳးမ်ားသာ ျဖစ္ၾကပါသည္။ တုိင္းတပါးသားအုပ္ခ်ုဳပ္မႈကိုကား အမ်ားျပည္သူက လက္ခံဖြယ္မရွိ။

ခရစ္ေတာ္မေပၚမီႏွစ္ေပါင္း (၂၆၀) ကအေသာကမင္းလက္ထက္မွအစျပဳလ်က္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားျပန္႕ပြားမႈသည္ ထိစပ္ ေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသို႕သာမက တရုတ္ျပည္၊ ကေမ ၻာဒီးယား၊ ေလာႏိုင္ငံႏွင့္ ယိုးဒယားတို႕အထိ ရဟန္းရွင္လူမ်ားသာသနာျပဳရန္ ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ျခင္းမွာ ပထ၀ီအေနအထားအရ အာသံျပည္ဘက္မွ အေနာက္ဘက္ ေတာင္တန္းကိုျဖတ္၍ ေတာင္ၾကားလမ္းမွ ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ အျခားလမ္းေၾကာင္းမွာ ဘဂၤလားပင္လယ္ကိုျဖတ္၍ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမွ ၀င္ေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ “တလုိင္းလူမ်ိဳး” ဟုေခၚျခင္းမွာ အိႏၵိယျပည္ ေတာင္ပိုင္းစကားအသံုးအႏႈန္း တရပ္မွ ဆင္းသက္လာဖြယ္ရွိေၾကာင္း ဟာေဗးက ေရးသားခဲ့သည္။ “တလိုင္း” အမည္ကို ကၽြႏု္ပ္ တို႕၏ပင္ရင္းစကား “မြန္” ႏွင့္တြဲ၍ “မြန္”၊ “မြန္-တလိုင္း” ဟုေခၚေသာေၾကာင့္ ဤစကားလံုးကိုဆန္းစစ္ၾကည့္က ကၽြႏု္ပ္တို႕မွာ မူလကပင္ “မြန္” စကားလံုးရွိေနျခင္းသည္ ခိုင္မာေသာေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၌ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ား ရွိေနေၾကာင္းကို ထပ္ဆင့္တင္ျပလိုပါသည္။

ခရစ္ႏွစ္ (၅)ရာစုေလာက္တြင္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားမႈသည္ အိႏၵိယျပည္၏ အေရွ႕ဘက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ျပန္႕ပြားခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ဤထြန္းကားမႈသည္ လူ႕သမိုင္းျဖစ္စဥ္ “အညာသီရံယဥ္ေက်းမႈ” ေခတ္ထက္ ႏွစ္ေပါင္းေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ေနာက္က်သည္။ ျမန္မာ့ဘူမိသိပၸံပညာရွင္ ကထိကဦးေသာ္တင့္က တင္ျပဖူးသည္မွာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ အညာသီရံယဥ္ေက်းမႈ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အညာသီရံ ယဥ္ေက်းမႈကာလျဖစ္ေသာ ေက်ာက္ေခတ္ဦးမွသည္ ေက်ာက္ေခတ္လယ္၊ ေက်ာက္ေခတ္ေႏွာင္းႏွင့္ သမုိင္းတင္သည္အထိ မူလကိုပင္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားဆက္လက္တိုးထက္ ထြန္းကားေနခဲ့သည္။ လူတို႕၏ ေနထိုင္ရာေဒသႀကီးမ်ား၌လည္း ယခုထိေျပာင္းလဲ ေရြ႕လ်ားျခင္းမရွိ၊ အစဥ္ဆက္လက္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ဤဗုဒၶဘာသာျပန္႕ပြားသည့္ႏွစ္ထက္ေစာ၍ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ေသာင္းအခ်ိန္ကစၿပီး “ျမန္မာတိုင္းရင္းသား မ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ေၾကာင္း” ေက်ာက္လက္နက္အေထာက္အထားျဖင့္ တင္ျပႏုိင္ပါေသးသည္။ အာရွတိုက္ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႕ပြားျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႕ တစိတ္တေဒသအားျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ သားမ်ား၀င္လာၾကလိမ့္မည္ဟု အခ်ိဳ႕ေသာ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ဟာေဗး၏အဆိုအရ (၉)ရာစုႏွစ္ေလာက္တြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္္းႏွင့္ ရခို္င္ျပည္တို႕ ကုိစတင္၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။ ယင္းျမန္မာတို႕သည္ တရုတ္ျပည္အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ယူနန္နယ္မွ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾက သည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၈၃၅-ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပိုင္း ႏွင့္ အထက္ပိုင္း၌ေနထုိင္ေသာ “ပ်ဴ” လူမ်ိဳးတို႕ကို တိုက္ခို္က္ ေခ်မႈန္းပစ္ခဲ့သည္။ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ “ပ်ဴ”လူမ်ိဳးမ်ားေပ်ာက္၍ “ျမန္မာ” လူမ်ုိဳးေပၚလာႏုိင္ေသာ္လည္း ဤအယူ အဆတင္ျပခ်က္ကို လက္ခံႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိေခ်။ “ပ်ဴ” တစ္မ်ိဳးလံုးေပ်ာက္ကြယ္၍ လူမ်ိဳးတံုးသည္အထိ သတ္ျဖတ္ခံရေၾကာင္း ခုိင္လံုေသာ သက္ေသ အေထာက္အထား လံုး၀မရွိခဲ့ေခ်။ ယခုျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ယခင္က “ပ်ဴ”လူမ်ိဳးမ်ား၏ သားစဥ္ေျမးဆက္ျဖစ္ၾကေပမည္။ “ပ်ဴ” မွ ျမန္မာသို႕တျဖည္းျဖည္းအေခၚအေ၀ၚေျပာင္းလဲျခင္းျဖစ္သည္။

“ပ်ဴ”အေခၚကို အသံုးနည္းၿပီးေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႕အားအျခားတိုင္းတပါးႏုိင္ငံတို႕က အစဥ္အဆက္ လူမ်ိဳးအမည္နာမ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ ေခတ္အလုိက္ ေျပာင္းလဲကြာျခားခဲ့မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း လူမ်ိဳးႀကီးတစု၏ မ်ိဳးႏြယ္ ေပါက္ဖြားသက္ဆင္းျခင္းႏွင့္ ပင္မယဥ္ေက်းမႈကိုကား မည္သည့္ အႏၱရာယ္၊ မည္သူမ်ားကမွ ေဖ်ာက္ဖ်က္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေပ။ လူမ်ိဳးစုႀကီးတခုလံုး ေပ်ာက္သြားႏိုင္မႈမွာ အဏုျမဴေခတ္၌ပင္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

အေစာဆံုးျမန္မာလူသားေပၚေပါက္ပုံကို ဆက္လက္တင္ျပပါဦးမည္။ ဤထင္ျမင္ယူဆခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး “ပလုိင္ရက္စတိုဆင္း” ေရခဲေခတ္ အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံကိုဗဟုိျပဳ၍ ဂ်ဗားႏွင့္ ပီကင္းတို႕သို႕ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားေရြးသြားႏိုင္ ဖြယ္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ဒီတားရားႏွင့္ ဟယ္လင္မိုးဗီးယပ္ တို႕ကေျမပံုအေထာက္အထားျဖင့္ တင္ျပခဲ့ဖူးပါသည္။ သို႕ေသာ္ထို အဆိုကိုတင္ျပစဥ္အခ်ိန္က ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းျဖင့္ အခိုင္အမာ သက္ေသ မျပႏိုင္သျဖင့္ ထုိအဆိုမွာ မထင္မရွားျဖစ္ခဲ့ ရသည္။ ယခုအခ်ိန္၌ကား “ဘားမားမင္း” ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္း ေတြ႕ရွိထားၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အထက္ပါအဆိုကို အခုိင္အမာ လက္ခံယံုၾကည္ သင့္ပါသည္။

ဆက္လက္တင္ျပလုိသည္မွာ အခ်ိဳ႕ေသာျမန္မာဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ားက ပလိုင္ရက္စတိုဆင္းေခတ္ကျမန္မာ ႏုိင္ငံ၌ေတြ႕ရေသာ ဘားမားမင္း၏ ဘူမိသက္တမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ေဖာ္ျပပံုကို ယံုၾကည္ လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ရာ မရွိေၾကာင္း ျငင္းဆိုၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ားက ေရဒီယိုဓါတ္ႂကြႏႈန္းသတၱိကိုသံုး၍ တိုင္းတာသင့္ေၾကာင္း တင္ ျပေဆြးေႏြးဖူးသည္။ ဘူမိအခ်ိန္ျပဇယား၌ ပလုိင္ရက္စတိုဆင္းႏွစ္သက္တမ္းကို ႏွစ္အေရအတြက္အားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္သန္း (၂-သန္း)ခန္႕ၾကာသည္ဟုခန္႕မွန္းသည္။ ဤသက္တမ္းသည္ဘူမိအခ်ိန္ျပဇယား၌ ႏွစ္အနည္းဆံုး ႏွင့္ အသက္ အႏုဆံုး အပိုင္းအျခားျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဘားမားမင္းကိုသက္တမ္းသတ္မွတ္ရာ၌ ေရဒီယိုဓါတ္ႂကြႏႈန္းသတၱိ တိုင္းတာျခင္းကို အထူူးမျပဳႏုိင္မီ “ပလုိင္ရက္စတုိဆင္းသက္တမ္းအေပၚဆံုးအပိုင္း” ခန္႕မွန္းေျခႏွစ္ေပါင္း တစ္သန္းခန္႕ ဟုသတ္မွတ္ျခင္းသည္ အမွန္ဆံုးႏွင့္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး ျဖစ္ပါသည္။

ဘားမားမင္းသည္ ေက်ာက္ေခတ္ဦးမတိုင္မီကပင္ ပီကင္းမင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ဟိုမိုနစ္ လူ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္သည္။ ဘားမားမင္းႏွင့္အတူ ေခြးအံသြားေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္း ေတြ႕ရသည္။ ေခြးကိုအမဲလိုက္ရန္ အတြက္ အသံုးျပဳၿပီဟု ယူဆရသည္။ သမင္၊ ႏြား၊ ေခ် အစရွိသည့္ သတၱ၀ါတို႕၏ အရိုးစု ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္းမ်ားကို ဘားမားမင္းႏွင့္ အတူေတြ႕ရသည္။ ဤအရိုးစု ေက်ာက္ျဖစ္ ရုပ္ႂကြင္းမ်ားသည္ ဘားမားမင္းတို႕ ဖမ္းယူစားေသာက္ၿပီး ႂကြင္းက်န္ေသာ အရိုးမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဤအခ်က္သည္ ပီကင္းမင္းကဲ့သို႕ ဘားမားမင္းသည္ အမဲလိုက္ျခင္း ႏွင့္ အသက္ေမြး၍ ေနထုိင္ ေၾကာင္းသိရသည္။ ပီကင္းမင္းႏွင့္ေနထိုင္ပံုကြာျခားသည္။ ပီကင္းမင္းသည္ ေဇာင္ဂိုဒီယမ္ ေက်ာက္ဂူ၌ ေနခဲ့သည္။ ဘားမားမင္းသည္ ေရအလြယ္တကူရႏိုင္ေသာ ေခ်ာင္းေဘးကုန္းျမင့္ေပၚ၌ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ေက်ာက္ျဖစ္ေနေသာ အပိုင္းအစမ်ားစြာေတြ႕ရေသာေၾကာင့္ ဘားမားမင္းသည္ အုပ္စုဖြဲ႕၍ေနထိုင္ၾကမည္။

ဘားမားမင္းသည္ ယခုလက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းသား ျမန္မာ၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ကရင္၊ မြန္၊ ရခုိင္တို႕၏ သမုိင္းမတင္မီ ကာလကပင္ ေပၚေပါက္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးအဆက္အႏြယ္ရင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္း စဥ္ပါတီက အေလးအနက္လက္ခံယံုၾကည္သည္။ ၁၉၈၃-ခု စက္တင္ဘာလ ပထမအႀကိမ္ထုတ္ေ၀ေသာ “သိဂၤါနဒီျမန္ ျပည္ေျမာက္ဖ်ားသို႕” စာအုပ္စာမ်က္ႏွာ ၆၀၃-၆၀၄ ၌ ျမန္မာျပည္ဖြား တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ အမိျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ဘားမားမင္းႏွင့္ တၿပိဳင္တည္း ေပါက္ဖြားခဲ့ၾကေသာ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ မံုရြာၿမိဳ႕နယ္ ႏွင့္ ေခ်ာင္းဦးၿမိဳ႕နယ္ ၾကားမွ မံုေရြးေက်းရြာ၏ အေရွ႕ဘက္ရွိ ေရႊျမင္တင္ေတာင္တန္းသည္ ျမန္မာလူသား ဘားမားမင္း စတင္ေနထိုင္ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ေဒသတခုအျဖစ္မွတ္တမ္းတင္ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ တုိင္းရင္းသား အေပါင္းတို႕သည္ သမို္င္းမတိုင္မီကပင္ ႏွစ္ေပါင္းေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ စတင္ေပါက္ဖြားခဲ့၊ ေနထိုင္ခဲ့ၾကေသာ လူမ်ိဳးစုမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟူေသာ အဆိုျပဳခ်က္ကို အေလးအနက္ တင္ျပပါသည္။

အထူးေကၽးဇူးတင္စြာၿဖင္႕ ကိုးကားကူးယူေဖာ္ၿပၿခင္း : မႏၲေလးတကၠသိုလ္ ဘူမိေဗဒ တြဲဖက္ပါေမာကၡ ဆရာႀကီးဦးဘေမာ္၊ Myanmar type courtesy by Ko Saw Kyaw Htike (2002, DGGL), http://www.geolfriends.com/, http://myanmartravelinformation.com, http://www.ace.hu, http://www.sacred-texts.com

ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာဖိုရမ္မွ ကိုထြန္း ကူးယူေဖာ္ျပထားေသာ ေဆာင္းပါးအား တဆင့္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္..

ထီလက္မွတ္မ်ားက ေျပာေသာ ျမန္မာ / Burma

(၁) အခ်ိဳ႕သူမ်ား ထင္ျမင္ၾကေသာ  Burma မွ "ဗမာ" ျဖစ္လာသည္။ "ဗမာ" ကို အမွီျပဳ၍  အဂၤလိပ္တို႕က Burma ဟု သတ္မွတ္သည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္မွာ မွားယြင္းသည္။

(၂) ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟူေသာ အမည္သည္ ျမန္မာမင္းမ်ား၊ အဂၤလိပ္မင္းမ်ားက သတ္မွတ္သုံးစြဲေသာ အမည္ျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္တို႕ ေခၚေဝၚေသာ Burma ဟူသည္ " ျမန္မာႏိုင္ငံ"ကို ရည္ညြန္းသည္။

အဂၤလိပ္အစိုးရလက္ထက္ အစိုးရထီလက္မွတ္တြင္ တရားဝင္ သတ္မွတ္သည္မွာ Burma State (ျမန္မာႏိုင္ငံ) ျဖစ္သည္။

(၃) ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ထီလက္မွတ္မ်ား ထုတ္ေဝကာလသည္ ကိုလိုနီေခတ္ ၁၉၃၈၊ ၁၉၃၉၊ ၁၉၄၀၊ ၁၉၄၁ ျဖစ္သည္။ ၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဥပေဒ Government of Burma Act, 1935 အာဏာတည္ေသာ ( ၉၁ ဌာန ) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလ ျဖစ္၏။

ျမန္မာမင္း၊ အဂၤလိပ္မင္းတို႕ရည္ညြန္းေသာ "ျမန္မာႏိုင္ငံ"ဟူသည္ ျမန္မာမင္းပိုင္နယ္ေျမမ်ားကိုသာ ရည္ညြန္းေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။ တိုင္းရင္းသားပိုင္နယ္ေျမအားလုံး (အထူးသျဖင့္ ရွမ္း၊ခ်င္း၊ကခ်င္စေသာ ေတာင္တန္းေဒသ ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္) ကို ျခံုငံုေခၚေဝၚေသာ အမည္မဟုတ္ေခ်။

မကၡရာမင္းသားၾကီး၏ ပထမ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓာန္

၁၉၃၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒ ( ၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရး )

ဆက္လက္ ေလ့လာဆဲ ( ကူညီ အေျဖရွာေပးပါရန္ ) ->  ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟူသည္ မည္သည့္ အဓိပၸါယ္ေဆာင္သနည္း

ပ်ဳစစ္လွ်င္ ျမန္မာ ဟုဆိုျပန္တယ္

ပ်ဳစစ္လွ်င္ ျမန္မာ ဟုဆိုျပန္တယ္

" ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ " စာေရးဆရာ နာမည္ကိုသမိုင္းစိတ္ဝင္စားသူ လူတစ္စု သတိထားမိ ႏိုင္  ေသာ္လည္း လူငယ္အမ်ားစု သိဦးမယ္မထင္ပါ။

စာေရးဆရာ တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္ ဆိုရင္ေတာ့ လူၾကီး၊ လူရြယ္၊ လူငယ္ အကုန္သိလိမ္႔မယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ဟာ တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္ ၏ သားျဖစ္ပါတယ္။

သူေရးသားျပဳစုထားတဲ့ စာတမ္းေတြေပါင္းျပီး စာအုပ္ထြက္လာပါတယ္။" ပ်ဴစစ္လွ်င္ ျမန္မာ " ဆိုတဲ့ စာအုပ္ပါ။

စာေရးသူ ကိုယ္တိုင္က ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာ မဂၢဇင္းမွာ ပါတဲ့ အခန္းဆက္ေဆာင္းပါး ေတြကို စာအုပ္အျဖစ္ စုစည္းတယ္လို႕ ပထမဆုံး စာမ်က္ႏွာမွာ ဆိုထားတဲ့အတြက္" သမိုင္းသုေတသနစာတမ္းလို႕"  မေျပာဘဲ ေဆာင္းပါးလို႕ ေျပာရင္ ပိုမွန္ကန္တိက်မယ္လို႕ ဆိုခ်င္ပါတယ္။

ေဆာင္းပါးသည္ စာတမ္းမဟုတ္၊ စာတမ္းသည္လည္း ေဆာင္းပါး မဟုတ္လို႕ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ထိုႏွစ္ခု အႏွစ္သာရခ်င္း မတူပါ။

သူေရးသားတင္သြင္းတဲ့ စာတမ္းေတြဖတ္ၾကားရာမွာ သဘာပတိ အျဖစ္ " ေဒါက္တာ သန္းထြန္း " က ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

 ပ်ဴဟူသည္မွာ ျမန္မာျဖစ္ေၾကာင္းကို ေဒါက္တာ သန္းထြန္းကိုယ္တိုင္က လက္ခံတယ္လို႕ဆိုထားပါတယ္။
 ( စာမ်က္ႏွာ ၉ )

စာေရးသူ ပညာရွင္ " ဘုန္းတင့္ေက်ာ္" ကိုယ္တိုင္က ပ်ဴစာလို႕ အမ်ားအေခၚရွိတဲ့ အမည္မသိ ေက်ာက္စာေတြကို ဖတ္ႏိုင္ေအာင္ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္သူျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘယ္သူမွမဖတ္ႏိုင္တဲ့ စာလို႕ ခဏ ခဏ ညြန္းတာကိုလည္းဖတ္ရပါတယ္။

သေရခတၲရာ မွာရွိတဲ့ အမ်ားအေခၚ ပ်ဴအ႐ိုးအိုး ၄ လုံး မွာေရးထားတဲ့ စာ နဲ႕ ျမေစတီေက်ာက္စာ တျဖစ္လဲလူသိမ်ားတဲ့ ရာဇကုမာရ ေက်ာက္စာ ကပ်ဴစာေတြ စသျဖင့္ စာအုပ္ထဲမွာ ျမန္မာဘာသာျပန္ေပးထားပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္ဒီစာအုပ္ရဖို႕ အပူတျပင္း လုပ္ရပါေတာ့တယ္။ ပ်ဴစာေတြကို ေလ့လာခြင့္ရေတာ့မယ္ ဆိုျပီး သိပ္စိတ္လႉပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။

သို႕ေသာ္လည္း စာအုပ္တစ္အုပ္လုံးမွာ အဓိက အေရးအၾကီးဆုံး ျဖစ္တဲ့ မူရင္းေက်ာက္စာ စကားလုံး အေရးအသား မပါ လို႕ သိပ္စိတ္ပ်က္တယ္ရတယ္လို႕ စိတ္ထဲရွိတဲ့ အတိုင္းဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေက်ာက္စာေတြကို ျမန္မာမႈျပဳထားတယ္ ( ေခတ္ျမန္မာ စကားလုံးေတြႏွင့္ ဘာသာျပန္ထားတယ္)။

တစ္ခါတုန္းက တစ္ေယာက္ေသာ သမိုင္းပညာရွင္ တစ္ဦးဟာ ေက်ာက္စာေပါင္းခ်ဴပ္ဆိုျပီး စာအုပ္ အထူၾကီး ထုတ္ေတာ့ စာအုပ္ထဲမွာပါတဲ့ ေက်ာက္စာေတြအကုန္လုံးကို ေခတ္ျမန္မာ စကားလုံးေတြႏွင့္ သတ္ပံု ဖလွယ္ထားျပီး ထုတ္ပါတယ္။  ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ဘာေျပာသလဲဆိုေတာ့ " ဘာတန္ဖိုးမွ မရွိ" လို႕ဆိုတယ္။

ပ်ဴစာေတြကို ဖတ္လို႕ရေအာင္ စာေရးသူ ပညာရွင္ " ဘုန္းတင့္ေက်ာ္"ေဖာ္ထုတ္တယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ျမန္မာ႔သမိုင္းမွာ အင္မတန္မွ အေရးပါတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္တယ္ဆိုတာေတာ့ လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။

စာအုပ္ထဲက က်န္တဲ့အက်န္တဲ့အက်န္တဲ့ အေၾကာင္းရာေတြကိုေတာ့ ေထာက္ခံစရာ သုေတသန အခ်က္လက္ အမ်ားၾကီးလိုပါေသးတယ္။

ဒီေဆာင္းပါးေပါင္းခ်ဴပ္ကို ေဝဖန္ရရင္ အပိုင္းသုံးပိုင္းခြဲရပါလိမ္႔မယ္။

ပ်ဴစာ ၊ ပုဂံ ၊ ဂ်ီ အိစ္လုစ္ ( G.H.Luce , ဆရာႀကီးေဖေမာင္တင္၏ေယာက္ဖ)။

စာေရးသူ ပညာရွင္ " ဘုန္းတင့္ေက်ာ္" ရဲ့ ဂ်ီ အိစ္လုစ္ ( G.H.Luce ) အေပၚမွာထားတဲ့ အျမင္ကို ေဖာ္ျပလိုပါတယ္။ ေအာက္မွာ ဖတ္ၾကည့္ပါ။

ဗလက္ဒင္ ေခ်ာ္ေတာ္႔ေငါ့သည့္အတိုင္း လုစ္ႏွင့္ ခ်ားဒူရိြဳင္ဆယ္တို႕လည္း ေခ်ာ္ေတာ္႔ေငါ့ခဲ့ၾက၏။
( စာမ်က္နာ ၁၄ )

ေရွးေဟာင္းေခတ္ျပိဳင္အေထာက္ထားအခ်ိဳ႕ကိုပါ ခ်န္လွပ္ျပီး ျမန္မာ့သမိုင္းကို လိုရာဇာတ္လမ္းဆင္ ေျပာဆိုျခင္းမ်ိဳးပါ ျပဳခဲ့ေပသည္။ ( စာမ်က္နာ ၄၀ )

ဆရာၾကီး လုစ္ ၏ စကားသည္ မန္႐ႉတြင္ မပါသည္တို႕ကို သမိုင္းမွန္ မဟုတ္ဘဲ သူ၏စိတ္ၾကိဳက္ မမွန္ မကန္ တီထြင္ၾကံစည္ ေျပာဆိုေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။( စာမ်က္နာ ၄၃ )

ျမန္မာကိုေအဒီ (၉) ရာစု ယူနန္မွ မန္အ႐ိုင္းလူမ်ိဳးစု ျဖစ္ေၾကာင္း ပါေမာကၡ ဂ်ီ အိစ္လုစ္ ယူဆေၾကာင္း ေပၚေပါက္ေတြ႕ျမင္ေနရပါသည္။ ( စာမ်က္နာ ၄၅ )

ထိုအမွားကို မီးေလာင္ရာေလပင့္သကဲ့သို႕ ဂ်ီ အိစ္လုစ္၏ ျမန္မာလူမ်ိဳးသမိုင္း လုပ္ဇာတ္က ၾကီးထြားပ်ံ႕ႏွံ႕ေစခဲ့ပါသည္။ ( စာမ်က္နာ ၄၅ )

ပို၍ဆိုးဝါးသြားသည္မွာ ( ၁၉၃၁ ) ခုႏွစ္မွ ( ၁၉၇၅ ) ခုႏွစ္အထိ ဆရာၾကီး လုစ္သည္ စာတမ္းအေဆာင္ေဆာင္ျဖင့္ ပ်ဴသည္သပ္သပ္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၊ ျမန္မာသည္သပ္သပ္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၊ ပ်ဴေခတ္သည္ ေအဒီ (၈၃၂ ) ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာေခတ္သည္ ေအဒီ (၈၄၉) ခုႏွစ္မွ စသည္ဟူ၍ မန္႐ႉမွတ္တမ္းကို ခုတုံးလုပ္၍ အေထာက္အထားမဲ့ တီထြင္လုပ္ၾကံေရးသားခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။
( စာမ်က္နာ ၆၄ )

အမွန္တကယ္ ရွိေနေသာ အိႏၵိယ၊ တရုတ္၊ ျမန္မာ အေထာက္အထားမ်ားကို သိလ်က္ႏွင့္ ေဖာ္ျပျခင္းမရွိ၊ ခ်န္လွပ္၍ မန္႐ ႉ မွတ္တမ္းတြင္ မပါေသာ အရာတို႕ကို မိမိ စိတ္သေဘာျဖင့္ ဇာတ္လမ္းအသစ္ တီထြင္ေျပာဆိုကာ ဗမာလူမ်ိဳး သမိုင္းျပဳစုသည္ ဆိုေသာ ပါေမာကၡ လုစ္၏ စိတ္သေဘာထား ႏွင့္ လုပ္ရပ္မွာ ရင္သပ္႐ႉေမာ အံ႔ဩဖြယ္ေကာင္းလွပါသည္။

ယင္းသို႕ အံ႔ဩဖြယ္ စိတ္ကူးယဥ္ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္ျခင္းမွအပ ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္ စာတမ္း အပါအဝင္ (၁၉၃၁) ခုမွ ( ၁၉၅၇ ) ခုၾကား ဆရာၾကီး လုစ္၏ စာတမ္းမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊  ( ၁၉၆၆ ) ခုႏွစ္ ျပင္သစ္တကၠသိုလ္တြင္ ပို႕ခ်ခဲ့ေသာ လက္ခ်ာ ( Lecture ) ေပါင္းခ်ဴပ္ " Phases of Prepagan Burma" စာအုပ္သည္ လည္းေကာင္း ေရွးေခတ္ဗမာလူမ်ိဳး ဗမာႏိုင္ငံသမိုင္းမွန္ကို
 ေဖာ္ျပႏိုင္ျခင္းမရွိပါ။ အမွားမ်ား ႁပြမ္းတီးေနေသာ စာတမ္း စာအုပ္မ်ား အျဖစ္သာ ျမင္ေတြ႕ဖတ္႐ႈရေပသည္။( စာမ်က္ႏွာ ၆၄-၆၅ )

ဒီစာအုပ္မွာ ႏွံပါတ္တပ္ထားတဲ့ စာမ်က္ႏွာေပါင္းကို ေရမယ္ဆိုရင္ ၁၄၂ မ်က္ႏွာရွိပါေၾကာင္း။

http://www.anantametta.org/2012/08/blog-post_4811.html

ပုဂံခ်စ္တဲ့ ဆရာႀကီးလု(စ္)

ဘ၀႐ုပ္ပံုလႊာ (၁၁)
ပုဂံခ်စ္တဲ့ ဆရာႀကီးလု(စ္)
တင္မုိး

`ငါေသခဲ့ရင္ ငါ့အေလာင္းကိုျပာခ်ၿပီး ငါ့အ႐ိုးျပာကို အုတ္ဂူကေလးတခု လုပ္ေပးပါ။ ငါခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမမွာ အုတ္ဂူကေလး တည္ၿပီးေတာ့ ပုဂံကို အ႐ူးအမူးခ်စ္တဲ့ လူတေယာက္ လို႔ ကမၺည္းထိုးေပးပါ ခ်စ္တပည့္´

လို႔ စာေရးၿပီး မွာသြားရွာတဲ့ လြမ္းစရာ ပုဂၢိဳလ္တဦးကေတာ့ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ကဗ်ာဆရာႀကီး၊ သမိုင္းပါေမာကၡႀကီး ဂ်ီအိပ္ခ်္လု(စ္) ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္ႀကီးပါ။

(Professor G.H. Luce) 

၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ ဗိုလ္ေန၀င္းက လူထုေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တဲ့ ဦးႏုအစိုးရကို စစ္တပ္နဲ႔အာဏာသိမ္းခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံျခားသား ေတြကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီ အႏွင္ခံႏိုင္ငံျခားသားေတြထဲမွာ သတိုးသီရိသုဓမၼာ ဂ်ီအက္စ္ ဖာနီဗယ္ ဆိုတဲ့ ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္၊ စာေပပညာရွင္၊ အိုင္စီအက္စ္ဘြဲ႔ရ ေၾကးတိုင္မင္းႀကီးေဟာင္းနဲ႔ ဂ်ီအိပ္ခ်္လု(စ္) တို႔လဲ ပါသြားပါတယ္။

ဖာနီဗယ္နဲ႔ လု(စ္) တို႔ႏွစ္ေယာက္ဟာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး၊ ျမန္မာစာေပ၊ ျမန္မာ့ဂီတနဲ႔ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်း မႈကို ခ်စ္ၿပီး ျမန္မာ့အက်ဳိးကို ရာသက္ပန္ထမ္းရြက္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

အဂၤလိပ္ဆိုတိုင္း ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕သမားမဟုတ္သလို ထိုပုဂၢိဳလ္ေတြကလဲ နယ္ခ်ဲ႕သမားေတြနဲ႔မေပါင္း၊ သူတို႔ မ်က္ႏွာျဖဴေတြ ခ်ည္းသာ ၀င္ခြင့္ရတဲ့ ပဲခူးကလပ္ကိုမသြား၊ ျမန္မာေတြနဲ႔ပဲ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးကိုသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဳိးေဆာင္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

ဆရာႀကီး လု(စ္) ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပုဂံေျမမွာပဲ ေခါင္းခ်၊ ပုဂံရဲ႕ ထာ၀ရခ်စ္သူအျဖစ္ေနေတာ့မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားသူပါ။ အခုလို ဆရာႀကီးႏွစ္ဆူဟာ သူတို႔ခ်စ္တဲ့ေျမနဲ႔ မ်က္ရည္ တ၀ဲ၀ဲ ခြဲခြာသြားရတဲ့အတြက္ အသဲႏွလံုး ႀကိမ္မီးအံုး ခံစားခဲ့ရရွာ ပါတယ္။

ဆရာလု(စ္)ဟာ တကယ့္ သမိုင္းပါရဂူႀကီးပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ပုဂံဘုရားႀကိဳ ဘုရားၾကား ေက်ာက္စာခ်ပ္ေတြအၾကားမွာ တိုး၀င္ၿပီး ပ်ဴစာ၊ မြန္စာ၊ ပါဠိစာေတြဖတ္ၿပီး သမိုင္းသုေတသန လုပ္ခဲ့တဲ့ပညာရွင္ပါ။ တ႐ုတ္ေရွးေဟာင္းစာေတြဖတ္ၿပီး ျမန္မာတို႔လာရာလမ္းကို စူးစမ္းရွာေဖြခဲ့သူလဲျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္လဲ ႏုိင္ငံအႏွံ႔ ေျခဆန္႔ၿပီး ကြင္းဆင္း သုေတသနျပဳခဲ့တဲ့ အံဖြယ္သူရဲပညာရွင္သုေတသီႀကီးပါ။

သူေရးခဲ့တဲ့ Old Burma Early Bagan ဆိုတဲ့ စာမ်က္ႏွာေထာင္ေက်ာ္ရွိ သုေတသနစာအုပ္ႀကီးအျပင္ မွန္နန္းရာဇ၀င္ အဂၤလိပ္လိုျပန္ (ေဖေမာင္တင္နဲ႔တြဲဖက္)၊ ျမန္ဘာသာေလ့လာခ်က္ (ေရႊဇံေအာင္သို႔ေပးစာ)၊ ပုဂံေစတီပုထိုးမ်ားအေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအရည္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းဗုဒၶဘာသာဆိုတဲ့ ပါေမာကၡဒူ႐ြိဳင္ဆယ္ရဲ႕ ေဆာင္းပါးေ၀ဖန္ခ်က္၊ ပုဂံဂူငယ္မ်ားအေၾကာင္း၊ ပုဂံေရႊဂူႀကီးေက်ာက္စာ (အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ဘာသာျပန္)၊ ကဗ်ာစရိယ၀ိ၀ံသစာတမ္းေခၚ ျမန္မာစာဆိုတို႔အေၾကာင္း (အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္)၊ တေကာင္းရာဇ၀င္ဘာသာျပန္ (ေဖေမာင္တင္ႏွင့္ တြဲလ်က္)၊ ဒူ႐ြိဳင္ဆယ္၏ ဖိုး၀န္းေက်ာက္ဂူမ်ား အေၾကာင္း စာတမ္းေ၀ဖန္ခ်က္၊ ေတာ္စိန္ခို၏ အမရပူရစကားေက်ာင္းမ်ားအေၾကာင္း စာတမ္းေ၀ဖန္ခ်က္၊ ၁၆ ရာစုမွ ၁၉ ရာစုအထိ ျမန္မာႏွင့္ ယိုးဒယား စစ္ပြဲမ်ား (မွန္နန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္၍ အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္)၊

ျမန္မာတလိုင္းရာဇ၀င္တို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေလ့လာခ်က္၊ (ဟာလီေဒး၏ အခ်က္အလက္တို႔ကို စိစစ္ခ်က္)၊ ျမန္မာ့အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား (တ႐ုတ္မွတ္တမ္း ဘာသာျပန္မ်ား)၊ ၁၈ ရာစုက ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ တ႐ုတ္မ်ား က်ဴးေက်ာ္လာပံု၊ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းလက္ေအာက္ရွိ ဘုရားတဆူ၊ ပ်ဴတို႔အမည္၊ ပုဂံေက်းဇူး၊

ျမန္မာတို႔ဆုေတာင္းခန္း၊ ေခတ္ေဟာင္း ပ်ဴတို႔အေၾကာင္း၊ ေခတ္ဦးျမန္မာ့စီးပြားေရး၊ ပုဂံေခတ္ မြန္မ်ားအေၾကာင္း စတဲ့ အဖိုးတန္ သုေတသနစာတမ္းေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံသုေတသနအသင္းဂ်ာနယ္ (JBRS) မ်ားမွာ အဆက္မျပတ္ေရးသားခဲ့ပါတယ္။


ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းကို ေက်ာက္တိုင္လို ခိုင္ခံ့တည္တံ့ေအာင္ ႏွစ္ပါင္းမ်ားစြာ ကိုယ္မအားစိတ္မအား ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ အားထုတ္မႈ မ်ားစြာဟာ အံ့ဘနန္းပါ။

သူခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမကို ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက မဟာမိတ္တပ္ေတြက ဗံုးႀကဲမီးေလာင္တိုက္သြင္းဖို႔ ႀကံစည္ေနခိုက္ ဆရာလု(စ္)က ေဒလီမဟာမိတ္စစ္ဌာနခ်ဳပ္သို႔ စာေရးေမတၱာရပ္ခံခဲ့တဲ့အတြက္ ပုဂံေစတီ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြ ကမၻာစစ္မီးလွ်ံမွ လြတ္ေျမာက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းကို ဆရာမင္းသု၀ဏ္က `ပုဂံႏွင့္ေ၀ဠဳ´ဆိုတဲ့ ကဗ်ာဖြဲ႔ၿပီး ဂုဏ္ျပဳခဲ့ဖူးပါတယ္။

ပုဂံႏွင့္ ေ၀ဠဳ
ငါတို႔ေခတ္တြင္ စစ္ႀကီးကမၻာ
ေလာင္ကၽြမ္းလာ၍ ေရမွာကုန္းမွာ
ေကာင္းကင္မွာ၌ လြတ္ရာမရွိ
မီးလွ်ံညိက အမိကိုတ
အဖကိုတမ္း ကိုယ္စိတ္ႏြမ္း၍
မခ်မ္းၾကည္ႏိုင္ လက္ခ်မႈိင္စဥ္
မ႑ဳိင္ေမ႐ု ခံၿမိဳ႕ျပဳသို႔
ေ၀ဠဳဆရာ တားျမစ္ပါေသာ္
ေပါကၠာရာမ ေဘးမခဘဲ
ျမန္မာ့ဂုဏ္ေရာင္ ထြင္းလင္းေျပာင္သည္
ငါးေထာင္တည္မည့္ နိမိတ္တည္း … တဲ့။

ဒီေရြ႕ဒီမွ် ျမန္မာ့ေက်းဇူးကို အားနဲ႔မာန္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သုခမိန္ႀကီးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေက်းဇူးသိသိနဲ႔ အေလးျပဳ႐ံု မွ်မက သူခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမမွာ ေက်ာက္႐ုပ္စိုက္ထူၿပီး ဂုဏ္မျပဳအပ္ပါလားလို႔ ေမးလိုက္ခ်င္လွပါေတာ့တယ္။ ။

တင္မုိး

ဒီ ပိုစ္ကို ဧရာဝတီ အင္တာနက္ မဂၢဇင္းမွ တိုက္႐ိုက္ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္။
မူရင္း http://www.irrawaddy.org/bur_Joomla_1.5.8/bawa2007/February/feb_09_2007.html

အလံမ်ား၏သမိုင္း

by တို႕ဗမာအစည္းအရုံး Dobama Asiayone on Wednesday, January 16, 2013 at 1:59am ·

 

February 26, 2012 | By NanPooLay

လူ႔ယဥ္ေက်းမႈမ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာစဥ္မွစ၍ ကမာၻအရပ္ရပ္မွာ အလံသေဘာေဆာင္ေသာ အမွတ္အသား အျဖစ္၊ လႊင့္ထူသူတို႔၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္သည့္ ေက်းငွက္တိရိစာၦန္တို႔၏ ရုပ္တု စေသာအရာ၀တၱဳ မ်ားကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ေနာင္တြင္ အလံကို ပံုပန္းသဏၭာန္ အရြယ္အစားအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အေခၚအေ၀ၚ အသံုးအႏႈန္း အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလ်က္ သံုးစြဲလာခဲ့ၾကသည္။ တံခြန္၊ ကုကၠား၊ မုေလးပြား၊ ၾကက္လွ်ာ စသည္တို႔သည္ အလံမ်ား၏ ေရွ႕ေျပးဟု ဆိုရေပမည္။ တံခြန္၊ ကုကၠား၊ မုေလးပြား၊ ၾကက္လွ်ာမ်ားသည္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား လက္ထက္ကပင္ စတင္အသံုးျပဳခခဲ့ၾကသည္။ တံခြန္၊ ၾကက္လွ်ာတို႔ကို အေျချပဳ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ တစ္စတစ္စျဖင့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္အလံမ်ားကို က်ယ္ျပန္႔စြာ သံုးစြဲလာခဲ့ ၾကသည္။

ခရစ္မေပၚမီ အႏွစ္ (၉၀၀) ခန္႔က အာဆီးရီးယားႏိုင္ငံ၌ တံခြန္မ်ား၊ စစ္အလံမ်ား သံုးစြဲခဲ့ၾကပံုကို ထိုေခတ္က ထုလုပ္ေသာ ေက်ာက္ရုပ္မ်ား အိုးခြက္မ်ားေပၚ၌ ေတြ႔ျမင္ ခဲ့ရသည္။ အလံကို အ၀တ္စျဖင့္ ခ်ဳပ္လုပ္ အသံုးျပဳျခင္းကို ေရာမတို႔ စတင္တီထြင္ခဲ့ၾကသည္။ ဥေရာပတိုက္ႏုိင္ငံမ်ား၌ အလံလႊင့္ထူသည့္ အေလ့အထကို ဆာရာဆင္လူမ်ိဳးမ်ားမွ စတင္ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ အႏွစ္(၃၀၀)ခန္႔က ေရာမဧကရာဇ္မ်ား သံုးေသာ အလံေတာ္သည္ ယခုေခတ္ အလံေတာ္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္တူညီသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ အေရွ႕တိုင္းတြင္ အလံကို ေရွးအက်ဆံုး အသံုးျပဳခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံမွာ တရုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ တို႔ပင္ျဖစ္သည္။ အိႏၵိယႏွင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံတို႔မွ တံခြန္မ်ား၊ အလံမ်ားကိုင္ေဆာင္ သံုးစြဲသည့္ အေလ့အထသည္ ျမန္မာ၊ ထုိင္းႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေရာက္ရိွသြားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းဦးေခတ္တြင္ အလံႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အေထာက္အထားမ်ား မေတြ႔ရိွခဲ့ရေသာ္လည္း သမိုင္း အလယ္ေခတ္ သကၠရာဇ္ (၈၄၂) မွ (၈၄၃) ခုနစ္အထိ စိုးစံခဲ့ေသာ ဒုတိယမင္းေခါင္ လက္ထက္ေတာ္အခါ၌ စတင္ေတြ႔ရိွရသည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ျမန္မာမင္းမ်ား လက္ထက္တြင္ ဘုရင္မင္းျမတ္ကို ကိုယ္စားျပဳေသာ (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံေတာ္ကို ကိုယ္စားျပဳေသာ အလံေတာ္အျဖစ္ ေဒါင္းအလံကို သတ္မွတ္ထားရိွေၾကာင္း ေတြ႔ရိွရသည္။ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီး လက္ထက္တြင္ ေဒါင္းအလံကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အလံ အျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရိွရသည္။ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ ေနာက္ဆံုးတိုင္ေအာင္ ေဒါင္းအလံကို ျမန္မာအမ်ိဳးသားအလံ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အလံ အျဖစ္လည္းေကာင္း သတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း ေပၚလြင္သည္။

၁၉၃၀-ျပည့္ႏွစ္၊ ဆရာစံလယ္သမား အေရးေတာ္ပံုအလံတြင္ ၾကက္လွ်ာစြန္း အလံ၊ အျဖဴေရာင္တြင္ နဂါးကို ဂဠဳန္သုတ္ဟန္ ေရးဆြဲ၍ အသံုးျပဳခဲ့သည္။

၁၉၃၈-ခုႏွစ္၊ မတ္လတြင္ ျပည္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ တို႔ဗမာအစည္းအရံုး တတိယညီလာခံ အစည္းအေ၀းတြင္ သံုးေရာင္ျခယ္ အလံ၏ အလယ္၌ ေဒါင္းရုပ္အလံ အလုပ္သမားႏွင့္ ေတာင္သူလယ္သမား လူတန္းစားကို  အေျခခံေသာ တူတံစဥ္အမွတ္အသားကို ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

၁၉၃၆-ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ က်င္းပေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုလိုနီဥပေဒျပဳလြတ္ေတာ္တြင္ အဂၤလိပ္ဘုရင္မင္းျမတ္၏ သေဘာတူညီခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျမန္မာဘုရင္ခံက သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည့္ အလံ၏အေရာင္မွာ အျပာေရာင္ျဖစ္ၿပီး၊ အျပာေရာင္၏အဖ်ား၌ စက္၀ိုင္းအတြင္း ေဆးေရာင္ျခယ္ထားေသာ ေဒါင္းရုပ္ကို ထည့္ေပးထားသည္။ တိုင္ရင္းဘက္ အထက္ေထာင့္တြင္ ၿဗိတိသွ် ယူနီယံဂ်က္အလံ အမွတ္အသား ပါရိွေသာအလံကို သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။

ဂ်ပန္ေခတ္ ဘီအိုင္ေအအလံ၌ အလယ္စက္ပိုင္း အျဖဴတြင္းက ေဒါင္းသဏၭာန္ပါ အ၀ါ၊ အစိမ္း၊ အနီ သံုးေရာင္ျခယ္ အလံကို အမ်ိဳးသားအလံအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၄၂-ခုႏွစ္၊ ဘီဒီေအအလံကိုလည္း အဆိုပါ အလံကိုပင္ အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲ၍ ဆက္အသံုးျပဳခဲ့သည္။

၁၉၄၅-ခုႏွစ္၊ မတ္လ(၂၇)ရက္ ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ အလံေတာ္ကို အနီေရာင္ ေအာက္ခံထား၍ တိုင္ရင္းဘက္တြင္ ၾကယ္ျဖဴတစ္ပြင့္ပါရိွေသာ အလံေတာ္ကို အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး အသစ္ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းေသာ (ဖဆပလ) အဖြဲ႔၏ အလံကိုလည္း ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ေအာင္ပြဲရခဲ့ေသာ အလံေတာ္ကိုပင္ ဆက္လက္၍ အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။

၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလြတ္ေတာ္မွ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ၿပီး တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလြတ္ေတာ္မွ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အလံ၊ အထိမ္းအမွတ္သီခ်င္းႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ၁၉၄၇-ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၂၄)ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္အေျခခံ ဥပေဒ၌ ထည့္သြင္းေရးဆြဲ အတည္ျပဳ ေပးခဲ့သည္။

ျဖည့္စြက္။  ။

 ထိုဥပေဒမ်ားအရ နိုင္ငံေတာ္အလံမွာ ေထာင့္မွန္စတုဂံပံုျဖစ္၍ ေအာက္ခံအေရာင္မွာ အနီေရာင္ျဖစ္သည္။ လက္၀ဲဘက္ အထက္ေထာင့္ရွိ အျပာေရာင္ ေအာက္ခံေလးေထာင့္ကြက္ေပၚတြင္ အရြယ္တူၾကယ္ျဖဴ ေလးလုံး ၀န္းရံထားေသာ ၾကယ္ျဖဴတလုံး ရွိသည္။

 ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အလံကို ၁၉၇၄ ခုနွစ္တြင္ ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၀ အရ နိုင္ငံေတာ္အလံ၏ အေရာင္အေသြး၊ အမွတ္အသား၊ ပံုသဏၭာန္နွင့္ အရြယ္အစားကို ျပဌာန္းထားသည္။ ထို႔ျပင္ ၁၉၇၄ ခုနွစ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒအမွတ္ ၁ နွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ နည္းဥပေဒ အမွတ္ ၁ တို႔အရလည္း ထပ္မံ၍ အေသးစိတ္ ျပဌာန္းထားသည္။ ထိုဥပေဒမ်ားအရ နိုင္ငံေတာ္အလံမွာ ေထာင့္မွန္စတုဂံပံုျဖစ္၍ ေအာက္ခံအေရာင္မွာ အနီေရာင္ျဖစ္သည္။ လက္၀ဲဘက္ အထက္ေထာင့္ရွိ အျပာေရာင္ ေအာက္ခံေလးေထာင့္ကြက္ေပၚတြင္ အရြယ္တူၾကယ္ျဖဴ ၁၄ လံုး ၀န္းရံထားေသာ ပင္နယံႏွင့္ စပါးႏွံ ႏွစ္ခက္ရွိသည္။။ ပင္နယံတြင္ တူညီေသာ စက္သြားစိတ္ေပါင္း ၁၄ ခုရွိသည္။ ပင္နယံအတြင္းရွိ စပါးႏွံမ်ားတြင္ စပါးေစ့ေပါင္း ၃၄ ေစ့ရွိသည္။ စပါးႏွံမ်ား၏ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္စီတြင္ စပါးရြက္ႏွစ္ရြက္စီရွိသည္။

တံစိပ္ေခါင္းတြင္ေဖာ္ျပထားေသာ အနီေအာက္ခံေပၚတြင္ ၾကယ္ျဖဴ ႏွစ္လုံးထပ္ အလံမွာ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီအလံျဖစ္ျပီး၊ အနီေအာက္ခံ ၾကယ္သုံးဆင့္အလံမွာ မ-ဆ-လ ကို ဆက္ခံေသာ တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီညြတ္ေရးပါတီ (တ-ဆ-ည) အလံ ျဖစ္သည္။

ေယာမင္းႀကီး ဦးဖိုးလိႈင္

ေယာမင္းႀကီးဦးဖိုးလိႈင္ ရာဇဓမၼ သဂၤဟက်မ္းျပဳစုသူ 

 ==========================
ေယာမင္းႀကီးဦးဖိုးလိႈင္ဟုေခၚေသာ ေယာအတြင္း၀န္ဦးဖိုးလိႈင္သည္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္တြင္ထင္ရွားေသာပညာရွင္တစ္ဦးပင္ ျဖစ္သည္။ ေယာမင္းႀကီးသည္သူ၏တီထြင္မႈမ်ားစြာကိုျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၾကြား၀ါျခင္းမရွိသူတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။ သူ၏မ်ားျပားလွစြာေသာစာအုပ္စာတမ္းမ်ားကိုေရးသားခဲ့သည္။ ယခုေခတ္ႏွစ္တစ္လီႏွစ္ဟုေခၚေသာ အေျမွာက္အလီက်မ္း၊ ဥတုေဘာဇနက်မ္း၊ ကာယႏုပသနာက်မ္းစသျဖင့္ မ်ားစြာေရးသားခဲ့ေလသည္။

ဦးဘိုးလွိုင္ကို ၁၁၉၁ ခုႏွစ္တြင္ ျမင္းၿခံၿမိဳ႕အထက္ ရြာပုလဲရြာ၌ ဖြားျမင္သည္။ အဖမွာ ယင္းေတာဝန္ႀကီး ျဖစ္သည္။ ယင္းေတာဝန္ႀကီးသည္ သာယာဝတီမင္း စိတ္ေနာက္စဥ္ အသတ္ခံရသည္။ ဦးဘိုလွိုင္သည္ ငယ္စဥ္ကပင္ မင္းတုန္းမင္းသားထံတြင္ ခစား ထမ္းရြက္သည္။ မင္းတုန္းမင္းသား ဘုရင္ျဖစ္လာေသာအခါ သူေကာင္းေျမႇာက္ျခင္းခံရသည္။ အသက္ ၂၄ ႏွစ္အရြယ္တြင္ မေကြးၿမိဳ႕စား ဝန္ႀကီး၏သမီး ခင္ျဖဴႏွင့္ ထိမ္းျမား လက္ထပ္သည္။ ထိုအခ်ိန္၌ ခင္ျဖဴသည္ အသက္ ႏွစ္ဆယ္မၽွသာ ရွိေသးသည္။ ဦးဘိုလွိုင္သည္ မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္မွ သီေပါမင္း လက္ထက္တိုင္ အတြင္းဝန္၊ ၿမိဳ႕စား၊ အတိုင္ပင္ခံ ပညာရွိ စေသာ ရာထူးတို႔ျဖင့္ အမွုထမ္းရြက္သည္။ တစ္ဖက္တြင္လည္း ျမန္မာစာေပေလာက၌ ထင္ရွားေသာ ဝိဇၨာသိပၸံ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ က်မ္းမ်ားကို ျပဳစုခဲ့သည္။

မင္းမွုထမ္းဘဝ၌ ရွိစဥ္ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ မင္း အလိုလိုက္၊ မင္း အႀကိဳက္မေဆာင္ခဲ့ေခ်။ ရာထူး စည္းစိမ္ကို မငဲ့ခဲ့။ မွန္ရာကို ေျပာခဲ့၊ ေရးခဲ့၊ ျပဳခဲ့သည္။ ဤတြင္ မၾကာခဏ ဘုရင္ မ်က္သည္ကို ခံခဲ့ရသည္။ သုံးႀကိမ္ထက္ မနည္း စည္းစိမ္ ႏုတ္သိမ္းျခင္းခံရသည္။ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ထားျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ သီေပါမင္း လက္ထက္တြင္ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ အရာက်ခဲ့ျပန္သည္။ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္အရ အုပ္ခ်ဳပ္မွုကို ေတာ္လွန္လ်က္ ျပည္သူ႔အာဏာျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မွုကို ႀကိဳဆိုသည့္ "ရာဇဓမၼ သဂၤဟက်မ္း"ကို ေရးသားျပဳစုခဲ့ရာ ဘုရင္က မႏွစ္သက္နိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနသည္။ ထိုအေတာ္အတြင္း ဘုရင္မင္းျမတ္သည္ လြန္စြာ အသုံးအျဖဳံး ႀကီးသည္။ "ဘ႑ာေတာ္ဆိုသည္မွာ ဆင္းရဲသားတို႔၏ ေခၽြးႏွဲစာမွ ညႇစ္ထုတ္ယူထားသည္ ျဖစ္၍ ေက်ာက္ခဲသလဲကဲ့သို႔ သေဘာမထားသင့္ပါ" ဟု ဆိုကာ ဘုရင့္ ဘ႑ာေရးအာဏာကို ကန႔္သတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသည္။ ဤတြင္ မိဘုရားက "ရွင္ဘုရင္ လုပ္ရတာ ငလွိုင္ေပးသေရြ႕နဲ႔ စားရမတဲ့လား၊ ဒီလိုျဖင့္ ရွင္ဘုရင္ေတာင္ မလုပ္ခ်င္ပါဘူး" ဟူ၍ ေဒါသမာန္ ပါပါျဖင့္ ေျပာရာ သီေပါမင္းကပါ နားေယာင္လ်က္ ဦးဘိုးလွိုင္ကို ရာထူးမွ ခ်လိုက္သည္။ ဤအႀကိမ္သည္ ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ ရာထူးက်ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထပ္မံ ရာထူးခန႔္အပ္ထားျခင္း မခံရေတာ့ေပ။ သို႔ရာတြင္ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ မမွုခဲ့၊ စိတ္ဓာတ္မက်ခဲ့။ ေအးခ်မ္းစြာ ၿခံဥယ်ာဥ္အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္လ်က္ မိမိ ဝါသနာပါေသာ က်မ္းျပဳျခင္း အလုပ္ကို လြတ္လပ္စြာ ဖိ၍ လုပ္ကိုင္ခဲ့ေလသည္။

ဦးဘိုးလွိုင္သည္ ျမန္မာ၊ ပါဠိ၊ သကၠတ စာေပတို႔အျပင္ မ်ိဳးျခားစာေပမ်ားကိုလည္း ဆည္းပူး ေလ့လာသည္။ အမွန္တရားကို စူးစမ္းရွာေဖြ၍ လည္း ထုတ္ေဖာ္ေလ့ ရွိသည္။ မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္တြင္ "ကမၻာသည္ လုံးသည္၊ ျပားသည္" ဟူေသာ ျပႆနာ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာ "ကမၻာသည္ လုံးသည္"ဟူေသာ အယူအဆဘက္မွ ရဲဝံ့စြာ မားမားမတ္မတ္ ရပ္ခဲ့သည္ ဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေနာင္မင္းသားႏွင့္ ဦးဘိုးလွိုင္တို႔သည္ အလြန္အတြဲ ညီၾကသည္။ သူတို႔သည္ ေခတ္သစ္ကို ထူေထာင္လိုသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံကို အျခားေသာ တိုးတက္နိုင္ငံမ်ား နည္းတူ တိုးတက္ေစလိုသည္။ သို႔မွလည္း နယ္ခ်ဲ႕ရန္ကို တြန္းလွန္နိုင္မည္ဟု ျမင္ထားၾကဟန္ တူသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ ေခတ္မီ တိုးတက္ေရးကို အစြမ္းကုန္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ ဦးဘိုးလွိုင္က သေဘာတရားေရးဆရာ၊ ကေနာင္မင္းသားက လက္ေတြ႕ဆရာ ျဖစ္ရာ အလြန္လိုက္ဖက္ညီၾကသည္။ 

ဘာသၽွကာရ ဆရာစီရင္ေသာ လိကာဝတီ ဂဏန္းက်မ္းကို သကၠတဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႔ ဦးဘိုးလွိုင္ ျပန္ဆိုခဲ့သည္မွာ ကေနာင္မင္းသား၏ တိုက္တြန္းခ်က္ အရ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုစဥ္က ကေနာင္မင္းသားႀကီး၏ စီမံကိန္းအရ အဂၤလန္၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီနိုင္ငံမ်ားသို႔ ျမန္မာ ပညာေတာ္သင္မ်ား ေစလႊတ္ခဲ့သည္။ ယင္းတို႔ အထဲတြင္ ဦးဘိုးလွိုင္၏ တပည့္မ်ားစြာလည္း ပါဝင္သည္။ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ ထိုသူတို႔၏ အကူအညီျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ဝိဇၨာသိပၸံ ပညာရပ္တို႔ကို ေကာင္းစြာ ေလ့လာဆည္းပူးခြင့္ ရခဲ့သည္။ တစ္ဖန္ ယင္းတို႔ကို ေလ့လာဆည္းပူး႐ုံျဖင့္ အားမရ၊ ျမန္မာလူထု လက္သို႔ေရာက္ေအာင္လည္း ဆီေလၽွာ္ေအာင္ ျပန္ဆို ျပဳစုေပးခဲ့သည္။


ဉီးဘိုးလွိုင္ေရးသား ျပဳစုခဲ့ေသာ က်မ္းမ်ားမွာ ေႏွာင္းလူတို႔ ရွာေဖြေတြ႕သမၽွ စုစုေပါင္း ၁၄ က်မ္း ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔မွာ

လိကာဝတီ ဂဏန္းက်မ္း(၁၂၂၅ ခုႏွစ္)
ေလာကဓာတ္ ေဆးက်မ္း(၁၂၃၀ ခုႏွစ္)
လိပိဒိပိယာက်မ္း(၁၂၃၁ ခုႏွစ္)
သဒၵသဂၤဟ က်မ္း(၁၂၃၁-၁၂၃၅ ခုႏွစ္)
အႆေဗဒက်မ္း
ဝိမုတၱိရသက်မ္း(၁၂၃၃ ခုႏွစ္)
မဟာ သမၼတ ဝိနိစၧယက်မ္း(၁၂၃၄ ခုႏွစ္)
ကာယာႏုပႆနာက်မ္း(၁၂၃၇ ခုႏွစ္)
ဝိပႆနာ ဉာဏ္ဆယ္ပါး(၁၂၃၉ ခုႏွစ္)
ရာဇဓမၼ သဂၤဟက်မ္း(၁၂၄၀ ခုႏွစ္)
နဝသိဒၶႏၲ လက္ရိုးက်မ္း(၁၂၄၁ ခုႏွစ္)
ဥတုေဘာဇန သဂၤဟက်မ္း(၁၂၄၂ ခုႏွစ္)
အလကၤာနိႆယက်မ္း(၁၂၄၂ ခုႏွစ္)
မဟာသုဇာတက က်မ္း(၁၂၄၃ ခုႏွစ္) တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ယင္းတို႔အနက္ ေလာကဓာတ္ ေဆးက်မ္းသည္ ျပင္သစ္ဘာသာျဖင့္ ပါေမာကၡ အင္ဒရီ မရီ အမ္ပီယာ (Andre Marie Ampere) ေရးသည့္ ဓာတုေဗဒ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ က်မ္းကို ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ဆီေလ်ာက္ေအာင္ ျပန္ဆိုေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ ျပင္သစ္ျပန္ ဖန္ခ်က္ဝန္ေထာက္ မင္းထင္ပညာ သိဒၶိေက်ာ္၏ အကူအညီျဖင့္ ျပန္ဆိုသည္။ ယင္းက်မ္း၌ ဓာတုေဗဒ ပညာရပ္ကိုသာမက ႐ူပေဗဒပညာရပ္ကိုပါ တင္ျပထားသည္။ ဓာတုေဗဒ သေဘာျဖစ္ေသာ ဓာတ္အေၾကာင္း၊ ဓာတ္စင္တို႔ အေၾကာင္း စသည္တို႔ကို တင္ျပသည့္ နည္းတူ ႐ူပေဗဒသေဘာျဖစ္ေသာ အလင္း၊ အပူ၊ လၽွပ္စစ္၊ အသံ စသည္တို႔ အေၾကာင္းကိုလည္း တင္ျပထားသည္မွာ စုံလင္လွေပသည္။ ယင္းက်မ္းသည္ ဘာသာျပန္ဆိုပုံကို က်စ္လစ္ သိပ္သည္း၍ အဓိပၸါယ္ တိက်သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ခဲရာခဲဆစ္ျဖစ္ေသာ သိပၸံေဝါဟာရတို႔ကို ျမန္မာ အဂၢိရတ္က်မ္းတို႔၌ ရွိၿပီးျဖစ္ေသာ ပါဠိ၊ သကၠတ ေဝါဟာရတို႔ႏွင့္ ညႇိုႏွိုင္း ျပန္ဆိုထားသည္။ ဥပမာ- အခဲကို ဃန၊ အရည္ကို ဒဝ၊ အခိုးကို ဓုမ၊ ျဒပ္စင္ကို သုဒၶ၊ ေအာက္စီဂ်င္ကို ရီတိဇ စသည္ျဖင့္ ျပန္ဆိုထားသည္။ ထိုေခတ္ လူတို႔ ႏွစ္သက္လက္ခံေသာ ေဝါဟာရမ်ားကို ဦးစားေပး အသုံးျပဳထားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ လိပိဒိပိကာ က်မ္းသည္ ေမာ့စ္ ဥပေဒကို အေျခခံထားလ်က္ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ေၾကးနန္းရိုက္နည္းကို တီထြင္ျပဳစုေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ ထိုက်မ္းကို မႏၲေလးၿမိဳ႕၌ ႐ုံးစိုက္ေသာ ၿဗိတိသၽွ ကိုယ္စားလွယ္ ေမဂ်ာ မကၠေမဟန္က အဂၤလိပ္ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္။ ျမန္မာမင္းပိုင္ ေနျပည္ေတာ္အတြင္း ေၾကးနန္းသြယ္တန္း ဆက္သြယ္ၿပီးေနာက္ ေၾကးနန္းဆက္သြယ္ေရး အလုပ္သမားတို႔ အက်ိဳးငွာ ျပဳစုျခင္း ျဖစ္သည္ဆိုသည္။ ကာယာႏုပႆနာက်မ္းသည္ အီတာလ်ံ ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ ခႏၶာေဗဒက်မ္း(Anotomy)ကို ဗုဒၶဘာသာ ကမၼဌာန္းတရားႏွင့္ ယွဥ္ျပေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ မဟာသုဇာတက က်မ္းမွာမူ ေဗဒင္ပညာရပ္တို႔ကို နကၡတၱေဗဒ (Astronomy) ႏွင့္ ယွဥ္ျပေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ အထင္ရွားဆုံးမွာ "ဥတုေဘာဇန သဂၤဟက်မ္း" ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆုံး ရာထူးက်ၿပီးေနာက္ ေရးသားျပဳစုေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ ပါဠိ၊ သကၠတ ေဆးက်မ္းမ်ားႏွင့္ အေနာက္တိုင္း ေဆးက်မ္းတို႔ကို မွီျငမ္းျပဳကာ ျမန္မာ့မူ၊ ျမန္မာ့ဟန္မပ်က္ တင္ျပထားေသာ ေဆးက်မ္းျဖစ္သည္။ ထိုေခတ္ ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ က်န္းမာေရး လမ္းညႊန္ျဖစ္သည္ ဟုဆိုလၽွင္ သင့္ေပသည္။ ထိုက်မ္းကို ဦးဘိုးလွိုင္သည္ မကြယ္လြန္မီ ၃ ႏွစ္ အလိုတြင္ ေရးသားၿပီးစီးခဲ့သည္။ သူ ကြယ္လြန္ၿပီး တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ၁၂၄၆ ခုႏွစ္တြင္ သီေပါဘုရင္ ပုံႏွိပ္တိုက္၌ ရိုက္နိုပ္ခဲ့သည္။ ဥတုေဘာဇန သဂၤဟက်မ္းသည္ ေဆးပညာအေနျဖင့္ အဖိုးထိုက္ေသာ က်မ္းတစ္က်မ္းလည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာစကားေၿပ အေရးအသား အေနျဖင့္လည္း အဖိုးထိုက္ေသာ က်မ္းတစ္က်မ္း ျဖစ္သည္။ စံျပဳထိုက္ေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ အေရးအသားမွာ အပိုအလို မပါ။ လြန္စြာ က်စ္လစ္ သိပ္သည္းသည္။ တိက်သည္။ ရွင္းလင္းသည္။ ျပတ္သားသည္။ ထိုက်မ္း၌ ကာဗြန္ကို မီးေသြး၊ Acid ကို ငရဲမီး၊ Beer ကို ဗ်စ္ခါး စသည္ျဖင့္ ျပန္ဆိုထားသည္။ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆို၍ မထိမိေသာ ေဝါဟာရမ်ားကိုမူ ဟိုက္ဒေရာ္ဂ်င္ (Hydrogen)၊ ေအာကၠစီဂ်င္ (Oxygen)၊ နိုက္ထရကာစစ္ (Nitric Acid)၊ ကေလာ္ရစ္ အာစစ္ (Chloric Acid)၊ ဝွစၥကီ (Whisky)၊ ျဗႏၲီ (Brandy)၊ ရြန္ (Rum)၊ ဝိုင္ (Wine)၊ ဇင္ (Gin) စသည္ျဖင့္ အသံလွယ္ ျပန္ဆိုထားခဲ့သည္။ နည္းမွီး အတုယူဖြယ္ပင္ ျဖစ္ေလေတာ့သည္။ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ မကၡရာ မင္းသားႀကီးသည္ ရီး၏ စြယ္စုံက်မ္း ( Ree's Encyclopedia) မွ သိပၸံပညာရပ္အခ်ိဳ႕ကို ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆိုသည္ဟု ဆိုသည္။ သို႔ရာတြင္ အခိုင္အခံ့ကား မက်န္ခဲ့ေပ။ မကၡရာ မင္းသားႀကီးနည္းတူ အျခား ျပန္ဆိုသူမ်ား ရွိေကာင္း ရွိဦးမည္လား မဆိုနိုင္ေပ။ သို႔ရာတြင္ အခိုင္အခံ့ကား မက်န္ခဲ့ေပ။ အခိုင္အခံ့ ရပ္တည္က်န္ရွိေနသည္ကား ဦးဘိုးလွိုင္၏သိပၸံစာေပတို႔သာ ျဖစ္သည္။ ဤတြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားထဲ၌ အေနာက္တိုင္း သိပၸံစာေပကို အခိုင္အခံ့ တည္ရစ္ေအာင္ ပထမဆုံး ျပန္ဆို ျပဳစုခဲ့သူမွာ ဦးဘိုလွိုင္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုေသာ္ ရအံ့ထင္သည္။ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ ယင္းသို႔ပညာအရာ၌ စံတင္ထိုက္သည္သာမက စိတ္ဓာတ္အရာတြင္လည္း စံတင္ထိုက္သည္။ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္ ထံပါတြင္ အမွုထမ္းရပါလ်က္ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ကို ဂ႐ုမျပဳ။ ျပည္သူတို႔ဘက္မွ ေန၍ မွန္ရာကို ေျပာခဲ့၊ ေရးခဲ၊ ျပဳခဲ့သည္မွာ လြန္စြာ အံ့ခ်ီးဖြယ္ရာ ျဖစ္ေပသည္။ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ သူရ သတၱိႏွင့္ ျပည္စုံသည္သာမက၊ အလြန္ေျဖာင့္မတ္၏။ ပြင့္လင္း၊ ျပတ္သားသည္။ ထိုျပင္ ခြင့္လႊတ္တတ္ေသာ သေဘာလည္း ရွိ၏။ မိမ အရက်ေအာင္ ကုန္းေခ်ာေသာ သူမ်ားကို မည္သည့္အခါမွ ရန္တုန႔္မမူခဲ့ေပ။ တစ္ခါေသာ္ ဦးဘိုးလွိုင္အား အရာက်ေအာင္ မင္းတုန္းမင္းအား ကုန္းေခ်ာခဲ့ေသာ ေတာင္ထားဝယ္ဗိုလ္ကေလး ရတနာ့ဂူ ဘုရားပြဲေတာ္၌ မီးက်ဥ္သင့္၍ ေသဆုံးသြားသည္။ ထိုအခါ မင္းမွုထမ္း တစ္ဦးက "ဝန္မင္းကို ကုန္းေခ်ာတဲ့သူ ေသပါေရာ့လား။ ေရွးက ဝိပါတ္ ၇ ရက္၊ ကာလဝိပါတ္ ေနာက္ပိုးတတ္ဆိုတာ မွန္ပါေရာ့လား" ဟု ဝမ္းသာအားရ ေျပာလာသည္။ ဤတြင္ ဦးဘိုးလွိုင္က "သူေသတာ ငါႏွင့္ မဆိုင္ပါဘူးကြယ္။ သူလည္း သူ႔ကံနဲ႔သူ။ ငါလည္း ငါ့ကံနဲ႔ ငါပါ။ သည္ဟာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းလို႔ ေနာက္ထပ္ မည္သူ႔ကိုမၽွ မေျပာေလႏွင့္ေနာ္" ဟူ၍ တားျမစ္ခဲ့ေလသည္။

ဦးဘိုးလွိုင္သည္ အသက္၅၄ ႏွစ္အရြယ္၊ ၁၂၄၅ ခုတြင္ ကြယ္လြန္သည္။ ကြယ္လြန္ခါနီး တစ္လခန႔္အလိုတြင္ သူ၏ ငယ္သူငယ္ခ်င္း ဦးတူကို အိမ္သို႔ ေခၚထားသည္။ သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ေယာက္ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့စြာျဖင့္ ေရွးေဟာင္းေႏွာင္းျဖစ္မ်ားကို ေျပာဆိုၾကသည္။ ဗုဒၶတရားေတာ္ကို ေဆြးေႏြးၾကသည္။ ရြတ္ဖတ္သရဇၥ်ာယ္ ျပဳၾကသည္။ ယင္းသို႔ ျပဳရင္းပင္ ဦးဘိုးလွိုင္သည္ ေသျခင္းတရားကို တုန္လွုပ္ေၾကာက္ရြံ့ျခင္း မရွိ။ ေအးေအးေဆးေဆး ရင္ဆိုင္သြားခဲ့သည္။ သူကြယ္လြန္သည္မွာ ကာလၾကာၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း သူ႔အမည္၊ သူ႔စာ၊ သူ႔စိတ္ဓာတ္၊ သူႀကိဳးပမ္းခ်က္တို႔ကား မကြယ္ေပ။ ယေန႔တိုင္ ရွင္သန္ဆဲပင္ ျဖစ္ေပသည္။
 

http://wikimyanmar.co.cc/w

“ၿမန္မာ” ေ၀ါဟာရ သမိုင္းေၾကာင္း

by တို႕ဗမာအစည္းအရုံး Dobama Asiayone on Sunday, January 13, 2013 at 4:09am ·

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးတြင္ တခ်ိဳ႕ေသာ အခ်က္အလက္ အနည္းငယ္မွ အပ သမိုင္းအေထာက္အထားေဖာ္ျပခ်က္မ်ားမွာ စုံလင္လွေပသည္။ ဗဟုသုတရေစရန္ ေဖာ္ျပရင္း ပိုမိုျပည့္စုံေစရန္  မူရင္းစာသားကို မျပဳျပင္ပဲ ေအာက္ေျခမွ "မွတ္ခ်က္၊ ျဖည့္စြက္ခ်က္" အခ်ိဳ႕  ထည့္သြင္းထားပါသည္။

စာ႐ႉသူအေနျဖင့္ "ဗမာ"ဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ေရွးေက်ာက္စာ၊ေပစာ၊ ရာဇဝင္က်မ္းတို႕တြင္ မရွိေၾကာင္း သတိျပဳမိေပလိမ့္မည္။ ေရွးကာလက ျမန္မာလူမ်ိဳးပိုင္ဆိုင္ရာနယ္ေျမကို ျမန္မာျပည္၊ မြန္လူမ်ိဳးပိုင္ဆိုင္ရာနယ္ေျမကို မြန္ျပည္၊ ရခိုင္တို႕နယ္ေျမကို ရခိုင္ျပည္၊ ရွမ္းတို႕နယ္ကို ရွမ္းျပည္ဟု ေခၚေဝၚေၾကာင္း သိရွိထားပါက စဥ္းစားသုံးသပ္ရာ၌ ပိုမိုလြယ္ကူပါမည္။

ေဆာင္းပါးရွင္က ႏိုင္ငံအမည္ကို အဓိကထားေသာ္လည္း ဤမွတ္ခ်က္ရွင္က ျမန္မာလူမ်ိဳးအမည္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအမည္ကို အဓိကထားစဥ္းစား၍ အျမင္ကြဲျပားမႈရွိေသာ္လည္း ေဆာင္းပါးရွင္၏ သမိုင္းအခ်က္အလက္တင္ျပရာ၌ မုသားမပါသည္ကို ေလးစားခ်ီးက်ဴးမိပါေၾကာင္း

“ၿမန္မာ” ေ၀ါဟာရ သမိုင္းေၾကာင္း (ေဆာင္းပါးရွင္-ေက်ာ္ေဇာေအာင္)

ျမန္မာဟူေသာအသုံုးအနွဳန္းကို ပုဂံေခတ္ က်န္စစ္သားမင္း(ေအဒီ ၁၀၈၄-၁၁၁၃)လက္ထက္ ခရစ္နွစ္ ၁၁၀၂ ခုနွစ္တြင္ ေရးထုိးခဲ့ေသာ “က်န္စစ္သားမင္း၏ နန္းတည္ေက်ာက္စာ” တြင္ “မိရ္မာ” ဟူေသာေ၀ါဟာ  ရသည္ ျမန္မာကို ရည္ညႊန္းျခင္းျဖစ္ကာ မည္(မြန္)နွင့္ တိရ္စုလ္(ပ်ဴ)ေ၀ါ ဟာရတုိ႔နွင့္တြဲ၍ ပထမဆံုးအၾကိမ္   အျဖစ္ေတြ႔ရျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေနာက္ေအဒီ ၁၁၉၀ ျပည့္နွစ္ တြင္ ေရးထိုးထားသည့္ ု အမတ္ၾကီးသိဃၤသူ  ေက်ာက္စာတြင္ “ျမန္မာပန္တ်ာ” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ခရစ္နွစ္ ၁၂၃၅ ခုနွစ္တြင္းေရးထိုးသည့္ ရတနာပံု  ေက်ာက္စာတြင္ “ျမန္မာျပည္” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ခရစ္နွစ္ ၁၂၄၂ ခုနွစ္တြင္ ေရးထုိးသည့္ဖြားေစာေခၚ  မိဖု  ရားဖြားေစာေက်ာက္ စာတြင္ “သၼိအိုျမန္မာ” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ခရစ္နွစ္ ၁၃၆၃ ခုနွစ္တြင္ေရးထုိးေသာ သက္ေတာ္ရွည္ ဘုရားေက်ာက္စာတြင္ “ျမံမာရြာတိ” ဟူ၍လည္း  ေကာင္းေတြ႔ရွိရပါ သည္။ ျမန္မာေ၀ါဟာရ ကို ေက်ာက္စာတြင္ ျမံမာ၊ ျမံမာျပည္၊ ျမဟၼ၊ ျမဟၼာျပည္၊ ျမံမ  ျပည္၊ ျမံမၼာျပည္၊ ျမမၼဘာသာစသည္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲေရးထုိးခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။

ယေန႔တိုင္ သမုိင္းပညာရွင္မ်ား တညီတညြတ္တည္းလက္ခံ၍ ခုိင္လံုေသခ်ာစိတ္ခ်ရေသာက်ာက္ စာအေထာက္အထားမ်ားအရ ျမန္မာဟူေသာေ၀ါဟာရကို ပုဂံေခတ္မွ စတင္ေတြ႔ရွိ ရျပီး ပုဂံေခတ္  ေနာက္ပုိင္းတြင္လညး္ ယင္းသို႔ပင္ ဆက္လက္သံုးနွဳန္းခဲ့ၾကသည္ကို အထင္အရွားေတြ႔ရ သည္။

ထုိသည္ကို ပုဂံေခတ္ေနာက္ပိုင္းတြင္လည္း အင္း၀ေခတ္ ခရစ္နွစ္ ၁၄၈၅ ခုနွစ္ တြင္ ေရးထုိး သည့္စစ္ကိုင္းရတနာေစတီ  ေက်ာက္စာတြင္ “ဧရာပန္းေရာင္၊ ေပါင္းေလာင္း ခ်င္း တြင္းျမစ္၊ ေလးစင္းအခံကညြတ္မၽွ်ေနေသာ ၾကည္းေတာင္ဖ်င္မွ် ျမန္မာျပည္” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ခရစ္နွစ္ ၁၅၀၉ ခုနွစ္တြင္ ေရးထိုးသည့္ ရတနာဗိမာန္ေက်ာက္စာ၌ “ေျမာက္တစ္လႊား ကသုပ ရနၱ၊ ေတာင္ဘက္က တမၸဒီပမည္ေသာတိုင္းနွစ္တို္င္း ကိုၾကပ္တုိင္ဖံုးအုပ္၊ အာဏာခ်ဳပ္လ်က္ ပိုက္ ထုုပ္ရုိက္ ရာသာသနလတည္ ျမံမာျပည္” ဟူ၍ လည္းေကာင္း  ေတြ႔ရွိရ သည္။ ျမန္မာ စာေပ ေရႊေခတ္ဟု တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ့သည့္ အင္း၀ေခတ္တြင္ ေက်ာက္စာမ်ား၌သာမ က ပ်ဳိ့စာမ်ား တြင္လည္းေတြ႔ရွိနိုင္ေပသည္။

ထုိသည္တုိ႔ကုိ ေထာက္ရွဳျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာဟူေသာေ၀ါဟာရ  သည္ ေရးနည္းသာကြဲသြားမည္။ ဆိုလိုရင္းအဓိပၸာယ္သည္ အတုူတူပင္ျဖစ္သည္ကို သံုးသပ္ရေပသည္ ။ ျမန္မာဟူေသာေ၀ါဟာရကို ဆက္လက္သံုးစြဲခဲ့ သည္က္ုိ ေနွာင္းပုိင္းေခတ္ မ်ားတြင္ လည္း ေတြ႔နိုင္ေပသည္။

ၿမန္မာနိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုးရာဇ၀င္က်မ္းၿဖစ္သည့္ အင္း၀ေခတ္ ေရႊနန္းေက်ာ့ရွင္ နရပတိ (၁၅၀၁-၁၅၂၇) လက္ထက္ ရွင္မဟာသီလ၀ံသေရးသားၿပဳစုသည့္ ရာဇ၀င္ေက်ာ္တြင္ “ၿမန္မာ မင္းဆက္” အေၾကာင္းဟု ေခါင္းစဥ္တပ္ထားၿပီး စာကိုယ္တြင္လည္း ‘ငါတို့ၿမန္မာၿပည္’ ဟု သံုးနွံုးထား သည္။ ရာဇ၀င္ေက်ာ္ေပၚထြက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္း ဦးကုလား မဟာရာဇ၀င္ၾကီး၊ တြင္းသင္း ၿမန္မာ ရာဇ၀င္သစ္၊ ဇတာေတာ္ပံုရာဇ၀င္၊ ေစတီယကထာမည္ေသာ ရာဇ၀င္ခ်ဳပ္၊ မွန္နန္းရာ ဇ၀င္ေတာ္ၾကီးနွင့္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္မဟာရာဇ၀င္ တို့တြင္လည္း ‘ၿမန္မာ’ အသံုးအနွံုး မ်ားၿဖင့္ ေရးသားထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

မွတ္ခ်က္ ။       ။

ေဆာင္းပါးရွင္သည္ ေရွးေဟာင္းစာေပတို႕တြင္ ေတြ႕ရွိရေသာ ျမန္မာေဝါဟာရကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ထိုအေထာက္အထားတို႕တြင္ ျမန္မာေဝါဟာရကို လူမ်ိဳးအမည္၊ ႏိုင္ငံအမည္ ႏွစ္မ်ိဳးစလုံး၌ သုံးစြဲၾကေၾကာင္း ျဖည့္စြက္ အသိေပးအပ္ပါသည္။ "ဗမာ" လူမ်ိဳးဟူ၍ ေရးသားခ်က္ မရွိပါ။

ေရွးရာဇဝင္သမိုင္း၊စာေပမွ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ ျမန္မာျပည္ အသုံးအႏွုန္းမ်ားကို အက်ယ္ဖတ္႐ႈႏိုင္ရန္ ဤမွာ တတ္ႏိုင္သမွ်  စုစည္းေပးထားပါသည္။
ျမေစတီ ေက်ာက္စာ
လူမ်ိဳးတစ္ရာ့တပါးစာရင္း
ဦးကုလား မဟာရာဇ၀င္
တြင္းသင္းျမန္မာရာဇဝင္သစ္
မကၡရာမင္းသားၾကီး၏ ပထမ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓာန္
ေယာအတြင္းဝန္ ဦးဖိုးလိႈင္၏ ရာဇဓမၼသဂၤဟက်မ္း
ေခတ္မွီ ျမန္မာရာဇ၀င္အက်ဥ္း -အမ်ိဳးသားပညာ၀န္ ဦးဖိုးက်ား
ရခိုင္ရာဇဝင္သစ္က်မ္း
လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာစာတမ္း
ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း
ေဒါက္တာႏုိင္ပန္းလွ၏ ရာဇာဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပံုက်မ္း
ကုန္းေဘာင္ရွာပံုေတာ္
ေဒါက္တာသန္းထြန္း-အမိန္႔ေတာ္ျပန္တမ္းမ်ား၊ဒုတိယတြဲ
အေလာင္းမင္းတရားၾကီး၏ အမိန္႕ေတာ္မ်ား - ေဒါက္တာသန္းထြန္း
 ျမန္မာအစ (ဦးဖိုးလတ္) 
တို ့ေသြးခ်င္းပီပီ - ျမတ္အဖြဲ့ (ျမန္မာ့အသံ)   ( ဆက္လက္ေဖာ္ျပမည္)

ေညာင္ရမ္းေခတ္ေနွာင္းပိုင္း ၁၉ ဇူလိုင္လ ၁၇၅၁ ခုနွစ္တြင္ ၿမန္မာသံအဖြဲ့သည္ တရုတ္နိုင္ ငံ ေပက်င္း (Beijing) သို့ဆိုက္ေရာက္လာသည္။ သံေတာ္တို့သည္ ယခင္ မင္မင္းဆက္(၁၃၆၈- ၁၆၄၄) ကာလတြင္ ၿမန္မာသံအဖြဲ့ေန ထိုင္ခဲ့ဖူးေသာေနရာတြင္ ေနရာခ်ထားေပးသည္။ ထိုသံတဲအတြင္းတြင္ ေရွးယခင္က ၿမန္မာတို့ ေရးထားခဲ့ဖူးေသာ စာရွိေၾကာင္း၊ ယင္းတို့အတိုင္း တူေအာင္ေရးရမည္ဟု ဥတည္ဘြားက အမိန့္ေတာ္ရွိ၍ သံတဲအတြင္း တုပေရးရသည္။ ထိုစဥ္အခါ တရုတ္ေနၿပည္ေတာ္ သို့ေရာက္လာေသာ ၿမန္မာသံအဖြဲ့၀င္မ်ားအား တူေအာင္ေရးခိုင္းေသာ ၿမန္မာေ၀ါဟာရမ်ားမွာ တရုတ္မင္ မင္းဆက္ကာလက တည္ရွိခဲ့ဖူးေသာ ‘ၿမန္မာဘာသာသိပၸံေက်ာင္း’(Mien-tien-Kuan/The Institute of Myanmar Language) မွ က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ “ၿမန္မာေ၀ါဟာရေပါင္းခ်ဳပ္”မွ ေ၀ါဟာရ ၿဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေလသည္။ မင္မင္းဆက္(Ming Dynasty) ကာလက ေရးသားခဲ့ေသာ Mien –tien ေ၀ါဟာရကို ၾကည့္ပါက ယခုေခတ္ၿမန္မာကို ေခၚေ၀ၚေနေသာ Mian-dian နွင့္ ထပ္တူနီးပါး တူညီလ်က္ ရွိကာ အသံ ထြက္မွာ “ၿမိန္ၾတိန္”ဟူ၍ရသည္။

ၿမန္မာနိုင္ငံသို့ အေနာက္ဥေရာပနိုင္ငံသားမ်ား စတင္ေရာက္ရွိလာၿပီးေနာက္ ယင္းတို့က ခရီး သြားမွတ္တမ္းမ်ားေရးရာတြင္ ၿမန္မာနိုင္ငံကို (Burmah)၊ ၿမန္မာလူမ်ိဳးကို (Burman) ဟု သံုးနွံုး ခဲ့ၾကသည္။ သို့ေသာ္ ယင္းတို့ေရးသားသည့္ မွတ္တမ္းမ်ားမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာၿဖစ္၍ ‘ၿမန္မာ၊ ဗမာ’ အၿငင္းပြားဖြယ္ရာ မရွိေပ။ၿဗဟၼာကို အိနၵိယတိုင္းရင္းသားတို့က “ဗရ္ဟ္မာ”ဟုဖတ္ၿပီး အဂၤလိပ္တို့က  “ဗာရ္မာ”ဟုဖတ္သည္။ ယင္း ဗာရ္ဟ္မာဟူေသာ အဂၤလိပ္အေရးမွ တစ္္ဆင့္ဗမာဟူ၍ လည္း ေခၚေ၀ၚသည္ကိုေတြ့ ရၿပန္ သည္။

ၿမန္မာနိုင္ငံသို့ ခရစ္ယာန္သာသနာၿပဳမ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာရာ သာသနာၿပဳရာတြင္ ဘာသာ စကား အခက္အခဲရွိလာခဲ့သည္။ ထိုလိုအပ္ခ်က္ကို ၿဖည့္ဆည္းရန္ ‘အဂၤလိပ္-ၿမန္မာ အဘိဓာန္’ ‘ၿမန္မာ-အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္’မ်ားၿပဳစုခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို့ၿပဳစုရာတြင္ အသံထြက္တတ္ရန္ အဂၤလိပ္ စာလံုးမ်ားကိုလညး္ ၿမန္မာအသံထြက္ ထည့္သြင္းရသကဲ့သို့ ၿမန္မာစကားလံုးကိုလည္း ‘အဂၤလိပ္’ အသံထြက္မ်ား ဖလွယ္ကာထည့္သြင္းၿပဳစုရသည္။ ေအဒီ ၁၇၇၆ ခုနွစ္တြင္ အီတလီနိုင္ ငံ ေရာမၿမို့တြင္ ပံုနွိပ္ထုတ္ေ၀ေသာ ကာပန္(Carpan) ၏ (Alphabetum Barmanorum) စာအုပ္တြင္ဘားမား (Burma) ၿမန္မာဟု အသံထြက္အမွန္ေဖာ္ၿပရမည့္အစား ဘားမား ဟုေဖာ္ၿပ ခဲ့သည္။ ထိုနည္းတူ ခရစ္ယာန္သာသနာၿပဳ ပုဂၢိဳလ္ ယုဒသန္(Jadson)သည္ ေအဒီ ၁၈၃၁ ခုႏွစ္ တြင္ ၿမန္မာႏို္င္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီး ၿမန္မာစာေပ၊ ၿမန္မာစကားကို သင္ယူေလ့လာခဲ့သည္။ ထိုသ္ို႔ သင္ယူေလ့လာၿပီးေနာက္ သူသည္ “ၿမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္”ကို ၿပဳစုခဲ႔သည္။ ထိုအဘိဓာန္ကို ၁၈၂၆ ခုနွစ္တြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ပံုနွိပ္ ထုတ္ေ၀ခဲ႔သည္။ ထိုအဘိဓာန္တြင္
ၿမန္မာ a Burma ၿမန္မာလူ
ၿမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္း n-Upper Burma
ၿမန္မာဘာသာ n-the Burmese Language  ဟုအနက္ၿပန္ထားသည္။

ထိုသို႔ႏိုင္ငံၿခား သားတို႔က ၿမန္မာ-အဂၤလိပ္အဘိဓာန္မ်ား ၿပဳစုခဲ႔ၾကသကဲ႔သို႔  မင္းတုန္းမင္း၏ သားေတာ္ တစ္ ပါးၿဖစ္ေသာ မကၡရာမင္းသားၾကီးသည္ အဂၤလိပ္ကုန္သည္မ်ားထံမွ အဂၤလိပ္စာကို သင္ယူေလ့ လာခဲ႔ၿပီး ၁၈၃၃ ခုႏွစ္ တြင္ “အဂၤလိပ္-ၿမန္မာအဘိဓာန္”ကို စတင္ၿပဳစုခဲ႔ရာ မစၥတာခ်ာလိန္း (Mr.Charles Lane) က ကူညီတည္းၿဖတ္ေပးခဲ႔သည္။ ထိုအဘိဓာန္ကို ၁၈၄၂ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိ ယႏို္င္ငံ ကလကတၱားၿမိဳ႕တြင္ စတင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ထုိစာအုပ္၏ အမွာစာကို မကၡရာမင္း သားၾကီးက ၿမန္မာဘာသာၿဖင့္ေရးၿပီး မစၥတာခ်ာလီလိန္း (Mr. Charles Lane) က အဂၤလိပ္ဘာသာသို႔ ၿပန္ဆိုခဲ႔သည္။ ထိုသုိ႔ၿပန္ဆိုရာတြင္ မကၡရာမင္းသားၾကီးက “ၿမန္မာလူမ်ိဳး”ဟု ေရးသည္ကို မစၥတာခ်ာလိန္း (Mr. Charles Lane) က Burmese People ဟုလည္းေကာင္း၊ “ၿမန္မာဘာသာ” ကို Burmese Language ဟုလညး္ေကာင္း ၿပန္ဆိုထားသည္။

မွတ္ခ်က္။     ။

ျမန္မာသည္ လူမ်ိဳးေလာ? ႏိုင္ငံေလာဟူ၍ သုံးသပ္ေနျခင္းျဖစ္၍  ႏိုင္ငံျခားသားတို႕၏ အေခၚအေဝၚ သုံးသပ္မည္မဟုတ္ပါ။ ထို႕ေၾကာင့္  ႏိုင္ငံျခားသားတို႕မွ ေခၚေဝၚေသာ ဘားမား၊ ဗန္မာ၊ ျမန္က်င့္ အသံထြက္မ်ားကို မွတ္ခ်က္ေပးရန္ မရွိပါ။

ပထမ-အဂၤလိပ္ ျမန္မာ အဘိဓာန္ျပဳစုသူ မင္းသားၾကီးကိုယ္ေတာ္တိုင္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ၂ ဘာသာ၌ ကြၽမ္းက်င္သူျဖစ္ပါသည္။ အက်ယ္သိလိုလွ်င္ ပထမ အဂၤလိပ္-ျမန္မာအဘိဓာန္ျပဳစုသူ မကၡရာမင္းသားၾကီး (မင္းယုေ၀) တြင္ဖတ္ပါ။

အဂၤလိပ္-ၿမန္မာ တတိယစစ္ပြဲအၿပီးတြင္ ၿမန္မာတုိ႔သည္ အဂၤလိပ္ကိုလုိနီဘ၀ က်ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ကိုလိုနီေခတ္တြင္ ၿမန္မာတုိ႔အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္မ်ား ႏိုးၾကားလာၿပီး ၁၉၀၆ ခုနွစ္ တြင္ ၀ိုင္အမ္ဘီေအ(ေခၚ) ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယု၀အသင္း (Young Men Buddhist Association/ YMBA) တည္ေထာင္ၿပီး အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအတြက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုအသင္းသည္ ၁၉၂၀ ၿပည့္နွစ္တြင္ ၿပည္ၿမိဳ႕တြင္ အဌမ အၾကိမ္ေၿမာက္ ကြန္ဖရင့္က်င္းပၿပီး ၀ိုင္အမ္ဘီေအဟူေသာ အမည္အစား ဂ်ီစီဘီေအ (General Council of Burmese Association/ GCBA) ၿမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ၾကီးဟု အမည္ေၿပာင္းလဲ ခဲ႔သည္။

၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ သခင္ဘေသာင္းဦးစီးသည့္ တို႔ဗမာအစည္း အရံုး ေပၚၿပီးသည့္ေနာက္ ပို္င္း မွစၿပီး “ဗမာၿပည္/ ဗမာ” စသည္႔ အသံုးအႏွုန္းမ်ား တြင္က်ယ္လာခဲ႔ၿပန္သည္။ ၁ ေအာက္တိုဘာ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းကို ဖြဲ႕စည္းသည္။ ၂၇ ဒီဇင္ဘာ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ ဗမာ့လြတ္ လပ္ေရးတပ္မေတာ္ ဖြဲ႕စညး္သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ (၁၉၄၂-၄၅) ခုႏွစ္တြင္ “ဗမာႏိုင္ငံေတာ္၊ ဗမာအမ်ိဳး သား” အသံုးအႏွဳန္းမ်ား တြင္က်ယ္ခဲ့သည္။

 ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ဗမာႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စည္းမ်ဥ္း မ်ား ဥပေဒေရးဆြဲသည္၊၊

ျဖည့္စြက္ခ်က္။    ။

အခ်ဳိ႕ပုဂၢိဳလ္မ်ားက လည္း အာဓကပၸ ကမၻာဦးက်မ္းအရ လူသည္ ျဗဟၼာက ဆင္းသက္သည္ဟူေသာအယူျဖင့္ ျဗဟၼာလူမ်ဳိးဟုေခၚရာမွ ျဗဟၼာကို သရ ေခ်ၿပီး ဗမာဟူ၍ ျဖစ္လာခဲ့ေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကသည္။ ဤသည္မွာ ပါးစပ္ရာဇ၀င္မွ်သာျဖစ္ၿပီး သမိုင္းေၾကာင္းအရမူ ခိုင္မာသည့္ သက္ေသအေထာက္အထားတခု မဟုတ္ႏုိင္ေခ်။

ျမန္မာဟူေသာ အမည္ကိုသာ စာလံုးေပါင္းသတ္ပံု အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ေပါင္း ၉၀၀ခန္႕က အစျပဳ၍ ေက်ာက္စာမင္စာတို႕တြင္ ေတြ႕လာခဲ့ရေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ဗမာဟူ၍ မရွိ။ ရွင္းရွင္းဆိုရလွ်င္ ဗမာ သည္ သခင္ဘေသာင္း ဦးစီးတည္ေထာင္ခဲ့ေသာ တို႕ဗမာအစည္းအရံုးသမိုင္း စာမ်က္ႏွာ ၁၃၃ႏွင့္ ၂၁၅တို႕တြင္ တို႕ဗမာဟု အဘယ့္ေၾကာင့္ သံုးႏႈန္းရပံု၊ ဗမာဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းခ်က္ႏွင့္ ဗမာျပည္္ဟူေသာ အေခၚအေ၀ၚအေပၚ တို႔ဗမာ အစည္းအရံုး၀င္ သခင္အမ်ားစု၏ သေဘာထား ေစတနာကို ေဖာ္ျပထားသည္။

တို႔ဗမာ အစည္းအရံုး”ဟူရာ၌ တို႕ဗမာျပည္ထဲ၌ရွိေသာ လူမ်ဳိးအားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ အဓိပၸါယ္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ “တို႕ဗမာ”ဟု ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းျခင္း ျဖစ္သည္။
 
ျမန္မာဟူေသာစကားမွာ ျမန္မာ၊ မာသည္ ဟူေသာ အဓိပါယ္ကို ေဆာင္ ေသာ္လည္း ႏွာသံပါ၍ ေဘာင္က်ဥ္းသည္။ အားနည္းသည္။

ရွမ္း၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ပေလာင္၊ ေတာင္သူ၊ ဆလံု၊ နာဂ၊ ျမန္မာ စေသာ ဗမာတိုင္းရင္းသားအားလံုးကို ၿခံဳ၍ ငံုမိေစရန္ “ဗမာ”ဟူေသာ စကားလံုးကို ေရြးသည္။
 
အသံထြက္ မာေက်ာ ၍ သံုးစြဲသည္။ တဖန္ “ဘ”ကုန္းႏွင့္ “ဘမာ”ဟု မေရးဘဲ “ဗ”လခ်ဳိက္ႏွင့္ ေရးျခင္းမွာလည္း “ဘ”သည္ ရံဖန္ရံခါ “ဖ”သံထြက္သ ျဖင့္ စိတ္မခ်ရေသာေၾကာင့္ “ဗ”လခ်ဳိက္ႏွင့္ “ဗမာ”ဟု ေရးသည္။ (တို႔ဗမာအစည္းအရံုးသမုိင္း၊ ေခတ္သစ္လူငယ္တစုႏွင့္ တို႔ဗမာ ၀ါဒအစ၊ စာ ၁၃၃) (ပံု-၁))
ဗမာ ဆိုသည္မွာ (တို႔ဗမာ အစည္းအ႐ံုး သမိုင္း စာအုပ္မွ)

အစည္းအရုံးၾကီး၏ အမည္ကိုယ္၌က အသင္းဝင္မ်ား၏ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္အယူအဆႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္တို႕သည္ ျပိဳကြဲခဲ့ေသာေရွး႐ိုး အမ်ိဳးသားေရး အဖြဲ့အစည္းတို႕ႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားေၾကာင္း၊ ကိုယ္ပိုင္သီးျခား ႏိုင္ငံေရးသတ္မွတ္ခ်က္ ထူေထာင္ေၾကာင္း ထင္ရွားေပသည္။

အမည္တြင္ တို႕ဗမာ ႏွင့္ အစည္းအရုံး ဟူ၍ ႏွစ္ပိုင္းပါဝင္ျပီး အေခၚအေဝၚ ႏွစ္မ်ိဳးစလုံးသည္ အသစ္တီထြင္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

တို႕ဗမာဟူေသာ ေဝါဟာရတြင္ "တို႕" ႏွင့္ "ဗမာ" ပါဝင္၏။

"တို႕" ဟူသည္ "ငါတို႕" ဟု တိုက္႐ိုက္အဓိပၸာယ္ရသည္။ စုစည္းမႈ၊ စုရုံးမႈသေဘာဆန္သည္။ သခင္ဘေသာင္းသည္ အျမင္က်ဥ္းမႈသေဘာကို ေခ်ဖ်က္ျပီး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ အသုံးျပဳခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

"ဗမာ" ဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ျမန္မာတို႕၏ ရုံးသုံး၊ေက်ာင္းသုံး၊စာသုံး၊ေပသုံး ေဝါဟာရ (Formal Term) မဟုတ္ခဲ့ေပ။ တကယ္လည္း "ျမန္မာ"ဟူေသာ ေဝါဟာရကို  "ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ၾကီး" (ဂ်ီစီဘီေအ) =General Council of Burmese Associations (GCBA)  အမည္တြင္ အသုံးျပဳထားျပီး ျဖစ္ေပသည္။ သခင္ဘေသာင္းတို႕က "ျမန္မာ"ကို အသံေပ်ာ့သည္ဟု မၾကိဳက္။ ထို႕ေၾကာင့္ အသံမာေသာ "ဗမာ" ကို ေဝါဟာရအသစ္အျဖစ္ တီထြင္သည္။

တို႕ဗမာအစည္းအရုံးဖြဲ့ျပီး မၾကာမီ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ ဦးစိန္ႏွင့္ ဝါရင့္အမ်ိဳးသားေရးသမားမ်ားက "ဗမာ" ေဝါဟာရအသစ္ကို သုံးျခင္းသည္ ႐ိုးရာျမန္မာေဝါဟာရကို ဖ်က္စီးျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ ႐ံႈ႕ခ်ၾကသည္။ သူ၏ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာမွ ျပည္သူမ်ားအား လြဲမွားေသာအမည္ရွိ ထိုအဖြဲ့အစည္း၌ မပါဝင္ၾကရန္ ေဆာ္ဩေရးသားခဲ့သည္။
ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားၾကီး ဦးဘေဖဦးစီးေသာ သူရိယသတင္းစာမွလည္း တို႕ဗမာအစည္းအရုံးသတင္းမ်ား ေဖာ္ျပရာတြင္ "တို႕ဗမာ" အစား "တို႕ျမန္မာ" ဟု (၁၉၃၀ ႏွစ္လယ္အထိ) ေျပာင္းလဲပံုႏွိပ္ခဲသည္။ 
သို႕ေသာ္ သခင္လူငယ္မ်ားက ၄င္းတို႕ တီထြင္ေသာ အမည္သစ္ကို မဖ်က္သိမ္းေခ်။ သခင္လူငယ္မ်ားက အမည္သစ္သည္ စိတ္ဓာတ္အင္အားကို တတ္ႂကြေစသည္ဟု ယုံၾကည္ၾက၏။ "ဗမာ" ေဝါဟာရသည္ ျမန္မာလူမ်ိဳးသာမက မြန္၊ရခိုင္၊ရွမ္း၊ကရင္၊ကခ်င္၊ခ်င္းစေသာ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစုံကို ကိုယ္စားျပဳေၾကာင္း သတ္မွတ္ၾက၏။

ထို႕အျပင္ အစည္းအရုံးၾကီးကို ထူေထာင္သူ သခင္သိန္းေမာင္က "ျမန္မာ"ဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ေရွး႐ိုးစဥ္လာ ေက်ာက္စာ၊ရာဇဝင္မ်ားတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပေသာ (လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ အာဏာလုေခ်မႈန္းေသာ) လူမ်ားစုလူမ်ိဳး ကို ရည္ညႊန္းေၾကာင္း၊ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈသေဘာေဆာင္ေၾကာင္း၊ ထို႕ေၾကာင့္ "ဗမာ"ဟူ၍ အစည္းအရုံးအမည္ကို ေရြးခ်ယ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။ သခင္လူငယ္မ်ား၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ "တို႕ဗမာ" ဟူသည္ "တို႕အားလုံး ဗမာ" ဟု တိုက္႐ိုက္ အဓိပၸာယ္ေဆာင္ျပီး "ႏိုင္ငံတြင္းေနထိုင္ၾကကုန္ေသာ ေသြးစည္းေသာျပည္သူမ်ား" ဟု သြယ္ဝိုက္အဓိပၸာယ္ေဆာင္၏။

ထို႕အျပင္ "အစည္းအရုံး" ဟူေသာအမည္သစ္ကို ေရွးအသုံး "အသင္း၊အဖြဲ့"မွ ခြဲထြက္တီထြင္သည္။
"အသင္း၊အဖြဲ့" ေဝါဟာရသည္ လူအခ်ိဳ႕၊ အုပ္စုတစုကိုသာ ကိုယ္စားျပဳသည္။
"အစည္းအရုံး" ဟူသည္ စုစည္းမႈ၊ စည္းရုံးမႈဟူေသာ က်ယ္ျပန္႕ေသာသေဘာေဆာင္သည္ဟု ဆို၏။

ထိုမွ်မက "အတြင္းေရးမႈး"၊ "အမွတ္စဥ္" စေသာ ေဝါဟာရအသစ္မ်ားကိုလည္း တီထြင္ခဲ့သည္။

ထို့ေၾကာင့္ တို႕ဗမာအစည္းအရုံးအမည္နာမသည္ သူတို႕၏ ျပည္သူျပည္သား တိုင္းရင္းသားအားလုံး စည္းလုံးညီညာလိုေသာ သခင္လူငယ္မ်ား၏ ေစတနာဆႏၵကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပေနေပသည္။  ေရွးလူၾကီးမ်ား၏ ျပိဳကြဲခဲ့ေသာ ယခင္ ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ၾကီး (ဂ်ီစီဘီေအ) အမည္ႏွင့္ မတူ၊ စကားလုံးတိုင္း၊ေဝါဟာရတိုင္းကို ဂ႐ုတစိုက္ တီတြင္ကာ အစည္းအရုံးအသစ္ ထူေထာင္ခဲ့ၾက၏။

ဥပမာ။
တို႕ (စည္းလုံးမႈ) vs ျပိဳကြဲမႈ
ဗမာ vs ျမန္မာ
အစည္းအရုံး vs အသင္း

ထိုကဲ့သို႕ ေဝါဟာရအသစ္မ်ား သုံးစြဲျပီး တို႕ဗမာအစည္းအရုံးၾကီးကို သီးျခားကိုယ္ပိုင္ ႏိုင္ငံေရးလကၡဏာျဖင့္ ထူေထာင္ခဲ့သည္။
(ဦး) ေဇာ္စိုးဝင္း "ျမန္မာအမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈတြင္ တို႕ဗမာအစည္းအရုံး ႏွင့္ သခင္မ်ား ေပၚထြန္းလာျခင္းစာတမ္း"
စေနနဂါးနီ ဂ်ာနယ္မွ အတြဲ ၂ အမွတ္ ၂၄ ၊ ၁၉၄၀ ႏိုဝင္ဘာ ၁၆

ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရး ျပီးသည့္ေနာက္ အဂၤလိပ္တို႔ ျမန္မာနိုင္ ငံကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္၊၊ ဖဆပလမွ ဦးေဆာင္၍ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရးရရန္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ရာ ၁၉၄၇ခုနွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ(The Constitution of Union of Burma)ေရးဆြဲနို္င္ခဲ့သည္။ ၄ ဇန္န၀ါရီ ၁၉၄၈ ခုနွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနို္င္ငံ (The Union of Burma) ေပၚထြန္းလာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဖဆပလေခတ္၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္ စီေခတ္ စသည့္ ေခတ္မ်ား ျဖတ္သန္းလာျပီးေနာက္  ၁၉၇၄ခုနွစ္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတနိုင္ငံ (The Constitution of Socialist Republic of the Union of Myanmar)ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ထိုဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္ေထာင္စုဆိုရွယ္လစ္ သမၼတျမန္မာနို္င္ငံ (The Socialist Republic of the Union of Myanmar) ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။

၁၉၈၈ ခုနွစ္တြင္ ျမန္မာနို္င္ငံ၏ အေျခအေနမ်ားယိုယြင္းလာမႈေၾကာင့္ ၁၈ စက္တင္ဘာ ၁၉၈၈ခုနွစ္တြင္ နိုင္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးက နို္င္ငံေတာ္တာ၀န္ကိုယူခဲ့သည္။ နို္င္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔လက္ထက္ ၁၈ ဇြန္ ၁၉၈၉ ခုနွစ္တြင္  နိုင္ငံေတာ္အစိုးရက နို္င္ငံေတာ္သီခ်င္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ “ဗမာ” ဆိုသည့္ စကားရပ္ကို တိုင္းရင္းသားအားလံုးကို ရည္ညႊန္းသည့္ “ျမန္မာ”ဆိုသည့္ စကားရပ္ျဖင့္ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ထိုေန႔တြင္ပင္ နို္င္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ ဥပေဒ ၁၆/၈၉ အရ စကားရပ္မ်ား ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္သည့္ ဥပေဒကို ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုဥပေဒအရ “Union of Burma” အစား “The Union of Myanmar,”Burma (သို႔မဟုတ္) Burman (သုိ႔မဟုတ္) Burmese အစား Myanmar ဆိုသည့္စကားရပ္ကို ထည့္္သြင္းရမည့္ျဖစ္သည္။

ျဖည့္စြက္ခ်က္။  ။

 ဗမာ သို႔မဟုတ္ ျမန္မာ ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္း အတြက္ ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒ ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အဓိပၸါယ္ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ား စာတမ္း၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၈ ေအာက္ဆံုးပိုဒ္တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ရွင္းလင္းထားပါ သည္။ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ဟု ေခၚထားျခင္းမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစံုတို႕ စုေပါင္းေနထိုင္သည့္ ျပည္နယ္ ႏွင့္ တိုင္းမ်ား ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း၊ သမုိင္းစဥ္တေလွ်ာက္ ေျမွာ္မွန္းခဲ့ၾကသည့္ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကို ၿမဲၿမံခိုင္မာစြာ တည္ေဆာက္က်င့္သံုးသြားမည့္ ႏုိင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘုရင္စံနစ္ျဖင့္ အုပ္စိုးေသာ ႏုိင္ငံမဟုတ္ဘဲ လုပ္သားျပည္သူတို႕ အာဏာပိုင္စိုးေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားကို သိမ္းက်ဳံးေပါင္းရံုး၍ ေခၚဆိုသည့္ ျမန္မာဟူေသာ လူမ်ဳိးမ်ား မွီတင္းေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ထင္ရွားေစရန္ ျဖစ္သည္။

အထက္ပါစာတြင္ တို႔ဗမာအစည္းအရံုးက “ဗမာ”ဟူေသာ ေ၀ါဟာရႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပသလိုမ်ဳိး “ျမန္မာ”ဟူေသာ အ သံုးအႏႈန္းအေပၚ ေသခ်ာက်နစြာ အက်ဳိးသင့္အေၾကာင္းသင့္ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေခ်။ က်င့္သံုးအုပ္ခ်ဳပ္မည့္ပံုစံကို မဆီမ ဆိုင္ ေဖာ္ျပကာ ဘာ့ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား အားလံုးကို ျမန္မာဟု သိမ္းက်ံဳးေပါင္းရံုးေခၚဆိုရေၾကာင္း မရွင္းဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံဟု ဇြတ္အတင္း ေခၚေ၀ၚလိုက္ျခင္း သာျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။(တို႔ဗမာ အစည္းအ႐ံုး သမိုင္း စာအုပ္မွ)

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုလ်ွင္ ပုဂံေခတ္မွ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အထိ ျမန္မာ ဟူေသာ ေ၀ါဟာရသည္ နိုင္ငံနွင့္လူမ်ိဳးကို ရည္ညႊန္းသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားနွင့္ အေနာက္ နိုင္ငံသားမ်ား ေရာက္ရွိလာရာ ျမန္မာနို္င္ငံကို ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲရာတြင္ ဘာမားဟု Burmah ဟုသံုး စြဲျပီး ျမန္မာလူမ်ိဳးကို ဘားမင္း Burman ဟုသံုးစြဲခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၃၀ ျပည့္နွစ္တြင္ တို႔ဗမာ အစည္းအရံုး ေပၚေပါက္လာေသာအခါ “ဗမာျပည္” ၊“ဗမာ” အသံုးအႏႈန္းမ်ား တြင္က်ယ္လာခဲ့ သည္။ သို႔ေစကာမူ ျမန္မာနိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး ရခ်ိန္မွစ၍ နို္င္ငံနွင့္လူမ်ိဳးကို “ျမန္မာ”ဟု တသမတ္ တည္း သံုးစြဲခဲ့သည္။

မွတ္ခ်က္။     ။

မွန္ကန္ပါသည္။ လူမ်ိဳးအမည္ "ျမန္မာ" ၊  ႏိုင္ငံအမည္ "ျမန္မာ" ဟု ေရးသားခ်က္မွာ မွန္ကန္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ထို႕သို႕ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ သင့္ေတာ္ပါ၏ေလာ။

ယခင္က “ျမန္မာ”၊“ဗမာ” မည္သို႔ပင္ အသံုးအႏႈန္းမ်ား ရွိေစကာမူ ယေန႔ အခ်ိန္တြင္ ပကတိအရွိတရားမ်ားနွင့္ ကိုက္ညီေသာ ျမန္မာ ဟူသည့္ အသံုးအႏႈန္းကို တရား ၀င္ ေျပာင္းလဲသံုးစြဲေနျပီ ျဖစ္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ နို္င္ငံသူ၊နိုင္ငံသားမ်ားသည္ သမိုင္း အေထာက္အထားခိုင္မာျပီး ပကတိအရွိတရားမ်ားနွင့္ ကိုက္ညီေသာ “ျမန္မာနို္င္ငံ” “ျမန္မာျပည္သူ”အျဖစ္ ဂုဏ္ ယူ၀င့္ၾကြားစြာ တန္ဖိုးထား သံုးစြဲရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္္။
((((ယေန႔ေခတ္ၿပည္သူမ်ား သိရွိထားသင့္ပါသည္.)))

မွတ္ခ်က္။      ။

နိဂုံးခ်ဳပ္တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ ေကာက္ခ်က္ခ်သည္မွာ " ပကတိအရွိတရားမ်ားနွင့္ ကိုက္ညီေသာေၾကာင့္" ဟူ၍ ျပဆိုထားပါသည္။
အရွိတရားမွန္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ျဖစ္သင့္ေသာ တရား မဟုတ္ပါ။
တိုင္းရင္းသားေပါင္းစုံကို ကိုယ္စားျပဳေသာ အမည္သာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။
တို႕ဗမာမူကို မၾကိဳက္လွ်င္ တျခားအမည္သာ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးအမည္ကို ျပည္ေထာင္စုအမည္မွည့္ေခၚျခင္းမွာ မသင့္ေလ်ာ္ပါ။

မူရင္းေဆာင္းပါး.
Link 1
Link 2
Link 3

ဆက္စပ္ဖတ္႐ႈရန္-
တို႔ဗမာ အစည္းအ႐ံုး သမိုင္း စာအုပ္
ဗမာ ဆိုသည္မွာ (တို႔ဗမာ အစည္းအ႐ံုး သမိုင္း စာအုပ္မွ) 
"ဗမာ" အမည္အေပၚ ျမန္မာ့အလင္းဦးစိန္ႏွင့္ သူရိယသတင္းစာဦးဘေဖမွ အျငင္းပြါးမႈ
အာဇာနည္ အမ်ိဳးသားေခါင္ေဆာင္ၾကီး သခင္ျမ ၏ မိန္႔ခြန္းမ်ား
ဒို႕ဗမာ ဟူသည္ ( စေနနဂါးနီ ဂ်ာနယ္မွ)
“ၿမန္မာ” ေ၀ါဟာရ သမိုင္းေၾကာင္း